37از آنها در مقابل حمله دشمنان، از قديم، جزو فنون جنگى ايرانيان بود و اعراب آن را نمى‌شناختند؛ به همين علت، در جنگ خندق، سلمان فارسى به پيامبر اكرم(ص) پيشنهاد كرد كه براى دفاع از مدينه، به دور شهر (يا دست‌كم آن قسمت كه مورد هجوم اهل مكه بود) خندق بكنند كه ايشان آن را پذيرفت. هنگامى كه عده‌اى از سپاهيان قريش همچنان با شتاب به سوى شهر مى‌تاختند، اسب‌هايشان در كنار خندق متوقف شدند و از آنچه ديدند، به وحشت افتادند و گفتند: «به‌خدا سوگند كه اين حيله‌اى است كه هرگز اعراب آن را نمى‌شناختند». ¹

از برخى گزارش‌ها چنين برمى‌آيد كه زمان بناى جده به دوران خسرو انوشيروان ساسانى مى‌رسد. وى پس از پيروزى بر روم، از باب‌المندب گذشت و به سمت شمال پيش رفت و محل جده را براى تأسيس يك مركز بازرگانى ايران برگزيد يا هيئتى كه او براى اين كار به درياى سرخ روانه كرده بود، اين محل را انتخاب كرد. ²

اين بندر در تاريخ طولانى خود، دوره‌هاى چندى از آبادانى و ويرانى به خود ديده است. ايرانيان دوبار بندر جده را ساختند. يك‌بار در دورانى خيلى قديم‌تر از دوران انوشيروان، به وسيله بازرگانانى كه از سيراف آمده بودند و بار دوم در زمان انوشيروان. انصارى گفته ابوعبدالله محمد بن عبدالمنعم بن عبدالنور حميرى را در كتاب «الروض المعطار فى اخبار الاقطار» نيز مؤيد اين قول دانسته و نوشته است:

جده از بناهاى ايرانيان است. باروهاى آن را به استوارترين شكلى آنها ساختند و همچنين خانه‌ها و منزل‌هاى آنجا را، به طورى كه استوارتر از آن نباشد. پادشاهان ايران و بازرگانان، از هرگوشه دنيا به آنجا روى مى‌آوردند؛ زيرا آنجا