125

1. ايلخانان مغول

از هجوم مغولان به ايران كه از سال 616 ه.ق شروع شد تا تشكيل حكومت ايلخانى (654 - 736 ه.ق) و حتى تا اواخر قرن هفتم كه حاكمان مغول در ايران، مسلمان شدند، حجاز از سياست‌هاى دولت مماليك مصر، متأثر بود. اين دولت براى تثبيت جايگاه خود در حجاز تلاش‌هاى بسيارى كردند. در اين زمان، مغولان حاضر در ايران هنوز مسلمان نشده بودند؛ برخى از آنها شَمَن‌پرست، برخى بودايى و ديگران، مسيحى بودند. ¹ طبيعى بود كه آنان به حج اعتقادى نداشتند و حتى چنگيزخان مغول با اين اعتقاد كه سراسر جهان، خانه خداست، مانع حجگزارى مسلمانان در قلمرو خود مى‌شد. ²بدين ترتيب، ايرانيان تا زمانى كه مغولان تحت تأثير فرهنگ اسلام و ايران، مسلمان نشده بودند نتوانستند با حجاز ارتباط قابل توجهى داشته باشند.

در موج اول حمله مغولان كه از سال 614 ه.ق آغاز شد، قسمت عمده‌اى از نيمه شرقى ايران به دست مغولان افتاد. از اين زمان تا موج دوم حملات آنان به ايران و جهان اسلام، بيش از سه دهه (حدود 34 سال) به طول انجاميد. در اين مدت، ارتباط ايران با حجاز قطع بود و حتى از اعزام كاروان حج خبرى نبود،