389
نسبت به آنچه امروز مشاهده مىكنيم، در سطح بسيار پايينى قرار داشت و تا سال 1206 ه .ق/ 1791م، پر از قبر و محراب بود. تا اينكه در آن سال، زمين آن هموار شد و زيرزمينهايى حفر شد كه بيشتر جسدها به آن منتقل گرديد. سپس زمين آن با مرمر پوشانده شد. در عصر سلطان حميد دوم، در سال 1315 ه .ق/ 1897م، بازسازى زمين صحن مطهر دوباره انجام گرفت؛ همانگونه كه زيرزمينها هم دوباره بازسازى شدند و به شكلى برگردانده شدند كه امروز شاهد آن هستيم. هماكنون فعاليت براى از بين بردن ساختمانى كه امروز ساباط (راهروى سرپوشيده) ناميده مىشود، در مرمتسازىهاى انجام گرفته به منظور توسعه ضريح، در حال انجام شدن است. 1
تصوير شماره 124. نماى جنوبى رواق حرم مطهر از بيرون.
شيخ محمد حسين در كتاب خود، معلومات درخور اهميتى را درباره زمين صحن مطهر و اقدامات انجام گرفته روى آن، در سال 1206 ه .ق/ 1791م، به منظور سنگفرش شدن، اضافه كرده است. 2 در اوايل قرن سيزدهم هجرى، فرمانى براى