379

تكيه فرقه بكتاشيه

اين تكيه نيز در شمال ديوار غربى صحن قرار داشته است. سيد محسن امين مى‌گويد: «اين تكيه در اصل، مقبره عضدالدوله ديلمى بوده است». ¹

پيش‌تر به نقل از «اعيان الشيعه» نقل كردم كه عضدالدوله براى خودش آرامگاه بزرگى، سمت غرب ضريح مطهر بنا نمود و وصيت كرد كه در آنجا به خاك سپرده شود. ازاين رو در آنجا به خاك سپرده شد. اين آرامگاه همچنان پابرجا بود. اما سلطان سليم عثمانى هنگام ورودش به عراق، در سال 940 ه .ق/ 1533م، آن را خراب نمود و آن را به تكيه‌اى براى فرقه بكتاشيه تبديل كرد.

اين تكيه از آن زمان تاكنون، به همان شكل باقى‌مانده است. درِ آن، سمت غرب صحن مطهر است. برخى معتقدند كسى كه اين كار را انجام داد، سلطان سليم عثمانى بوده است. اما نظريه درست‌تر آن است كه فرزند سلطان سليم، سلطان سليمان اين كار را انجام داد و به علت شهرت سلطان سليم، به او نسبت داده شد. گويا اين نظريه او، از دقت نظر برخوردار نيست؛ زيرا عضدالدوله در رواق ضريح به خاك سپرده شده است؛ همان‌گونه كه در مباحث بعدى اين پژوهش مطرح خواهد شد و از طرف ديگر, دكتر سعاد هم به اين موضوع اشاره نكرده است.

احتمال مى‌دهم اين تكيه در قرن هشتم هجرى، در زمان حيات حاج بكتاش، يكى از اولياى تركان عثمانى، ساخته شده باشد كه مدت زمانى، در نجف اشرف عزلت اختيار كرده بود. او از پيروان شيخ احمد سورى است. عثمانى‌ها توجه ويژه‌اى به اين تكيه داشتند؛ زيرا محل تجمع و اقامتگاه صوفى‌هاى عثمانى، به هنگام آمدنشان به نجف بود. در آنجا موقوفات خاصى كه متعلق به اين تكيه بود، وجود داشت.