179بناى كنونى مزار به طور كامل جديد است و در آن اثرى كه نشان دهنده قدمت آن باشد، به چشم نمىخورد. همچنين كتيبه يا تابلويى كه حاوى نام مزار يا تاريخ بناى آن باشد، ملاحظه نمىشود. در منابع تاريخى نيز اشارهاى به آن نشده است. با توجه به اينكه امام جعفر صادق(ع) در سال 148ه .ق در مدينه منوره از دنيا رفته، و در قبرستان بقيع دفن شده است، بنابراين بايد چنين مزارى را نمادين دانست.
6. ساير زيارتگاهها
در مناطق ساحلى درياى مديترانه در غرب كشور سوريه، زيارتگاههاى نمادين ديگرى منسوب به امام زينالعابدين(ع) همانند مزار واقع در روستاى حريصون در ساحل بانياس وجود دارد كه متأسفانه نگارنده موفق به شناسايى دقيق و بازديد از آنها نشده است. همچنين، ميرزا علىخان اعتمادالدوله در سفرنامه حج خود، از سال 1263ه.ق، به چشمهاى منسوب به امام زينالعابدين(ع) در منطقه نبك (ميان دمشق و حمص) اشاره كرده و نوشته است:
... روايت مىكنند كه حضرت امام زينالعابدين(ع) را با اسراى كربلا از آن ده عبور مىدادند. آب بسيار كمى داشت، حضرت امر فرمود، يك چشمه از جانب خدا در آن مكان جارى شد. قدر آبش قريب يك سنگ و چنان آب گوارا و لطيف و به حدى سرد است كه البته از آب يخ سردتر و خوشطعمتر است و مكان بسيار خوش آب و هوايى است. 1
گفتنى است چه در منابع تاريخى معتبر و چه در ساير منابع و كتابهاى جديد، به اين چشمه اشارهاى نشده است. از نظر تاريخى نيز عبور كاروان اسراى اهلبيت(عليهم السلام) از اين نقطه بسيار بعيد به نظر مىرسد. بنابراين نمىتوان انتساب اين چشمه را به امام زينالعابدين(ع) صحيح دانست.