118
جمع بين دو ديدگاه
همانطوركه گفته شد روايات جفر در نگاه اول با هم اختلاف دارند؛ از برخى روايات استفاده مىشود كه جفر، كتاب نيست. بلكه ظرف و محفظهاى است كه كتابهاى آسمانى را در آن مىگذاشتند. ولى براساس بعضى از روايات ديگر جفر، كتاب است. با دقت در اين روايات، راه جمع بين آنها چنين بهدست مىآيد كه جفر، ظرف و محفظهاى بوده است كه هم روى آن مىنوشتند و هم ظرفى براى كتابهاى آسمانى بوده است.
اين گفتار درستتر بهنظر مىآيد؛ زيرا اگر هم معتقد باشيم كه جفر، ظرف و محل كتاب است، هيچ منافاتى ندارد كه روى آن نيز چيزى نوشته شده باشد. بنابراين اعتراض نويسنده كتاب «عصاى موسى» وارد نيست. او مىنويسد:
جفر، كتاب نبوده است. بلكه جفر ابيض، محفظه كتاب و جفر احمر، ظرف اسلحه رسول خدا(ص) بوده است. پس اينكه عالم نامبرده گمان كرده است كه جفر كتاب بوده است، گمانى باطل مىباشد كه منشأ آن دقت نكردن در اخبار است و عجب است كه ايشان براى توضيح معناى جفر به گفته سيد ميرشريف سنى اعتماد كرده است. ولى به اخبار اهلبيت(عليهم السلام) مراجعه ننموده تا بداند كه جفر، كتاب نبوده است. 1
خلاصه
جفر و جامعه، از جمله منابع علم امامان(عليهم السلام) است كه بخش عظيمى از علوم اهلبيت پيامبر(ص) از آن نشأت مىگيرد. آنان در مواقع ضرورى و نياز، به آن دو كتاب رجوع مىكردند و سؤالات را جواب مىگفتند و از حوادث و اسرار آينده