110جفر و جامعه مشاهده نموده‌ام.

اين سخن امام(ع) بيانگر آن است كه جفر و جامعه، مخزنى از علوم ائمه(عليهم السلام) مى‌باشد كه امامان(عليهم السلام) با رجوع به آن دو، از مسائل و حوادث آينده آگاه مى‌شدند.

«محمد بن على بن طباطبا»، در كتاب «الفخري في الآداب السلطانية والدول الإسلامية »، بعد از نقل نامه مأمون به امام رضا(ع) مى‌نويسد:

امام رضا در پايان عهدنامه مأمون نوشت: «مضمون جفر و جامعه چنين بيان مى‌دارد كه امر ولايتعهدى كامل منعقد نخواهد شد». سپس افرادى بر آن شهادت دادند. ¹

«طاش كبرى‌زاده» صاحب كتاب «مفتاح السعادة و مصباح السيادة » بعد از نقل نامه مأمون به امام رضا(ع) و جواب آن حضرت، چنين مى‌نويسد:

امر همان‌گونه كه امام رضا(ع) پيش‌بينى كرده بود، اتفاق افتاد. ولايتعهدى منعقد نشد و مأمون كه از ناحيه بنى‌هاشم احساس خطر كرده بود، امام رضا را با سم به شهادت رساند. ²

همچنين در روايت ديگرى چنين روايت شده است:

عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنْ يُونُسَ عَمَّنْ ذَكَرَهُ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ خَالِدٍ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ الله(ع) إِنَّ فِي الجَفْرِ الَّذِي يَذْكُرُونَهُ لَمَا يَسُوؤُهُمْ لِأَنَّهُمْ لَا يَقُولُونَ