31بخشى از آن تخريب شده است. بنابر روايات بسيارى، ابوقبيس به دليل همسايگى با كعبه و عبادت خلايق در نزديكى آن، برترين كوههاى مكه است. 1 اين كوه در شمال شرقى مسجدالحرام و مشرف بر صفا واقع شده و 420 متر از سطح دريا و 120 متر از سطح دامنه فاصله دارد. بعضى گفتهاند قبر شيث بن آدم و به روايتى قبر حَوّا در دل اين كوه واقع است و گويند چند پيامبر نيز در آن مدفون شدهاند. كوه صفا كه سرآغاز و مبدأ سعى است، در دامنه اين كوه واقع شده است.
خداوند، حجرالأسود را از بهشت به ابراهيم(ع) رساند و اين سنگ از زمان طوفان نوح(ع) در امانت ابوقبيس بود؛ لذا اين كوه را به همين مناسبت «امين» خواندهاند. 2 فاكهى گويد: «ابراهيم(ع) بالاى اين كوه مردم را براى انجام حج دعوت مىكرد». 3 پس از اسلام، اين كوه شاهد حادثه شقالقمر بود كه بعدها مسجدى به همين نام در اين مكان ساخته شد. مسجد ديگرى به نام «مسجد ابراهيم» نيز در آن بوده كه هر دو هنگام ساخت دارالضيافه در دوران سعودى تخريب شد. از ابوقبيس و كوه «قُعَيقعان» به نام «اخشبان مكه» يعنى دو كوه سخت، كه نمىتوان از آن بالا رفت، ياد كردهاند.
ابيارعلى (آبار على) (چاههاى امام على(ع))
: نام ديگر مسجد شجره است و در قرون پيشين به اين نام شهرت داشت. رجوع كنيد به مدخل «مسجد شجره»