108

رداء

: در لغت به معناى پوشش بزرگى است كه مانند عبا بر دوش افكنده مى‌شود و در اصطلاح حج، پوششى حوله مانند و نادوخته، براى پوشاندن قسمت بالاى بدن، و در مقابل لُنگ است. از واجبات احرام براى مرد، پوشيدن دو جامه نادوخته است: يكى لُنگ كه پوشاننده قسمت پايين بدن است و ديگرى رداء كه بر دوش انداخته مى‌شود و قسمت بالاى بدن را مى‌پوشاند. ¹

ركن

: در لغت، پايه، ستون و جزء عمده از هر چيز را ركن گويند. اصطلاح «ركن» در فقه، هم در نماز و هم در حج به كار مى‌رود.

ركن در اصطلاح حج به چهار گوشه خانه كعبه مى‌گويند؛ ركن اسود (محل قرار گرفتن حجرالأسود)، ركن يمانى (نزديك شكاف كعبه)، ركن شامى و ركن عراقى. از جمله احكام واجب درباره اين اركان اين است كه طواف خانه كعبه بايد از ركن اسود آغاز و در همان جا پايان پذيرد. استعمال ديگر ركن در حج، در بحث وقوف در عرفات است كه «وقوف

ركنى» نام دارد؛ يعنى بايد در عرفات براى صحيح بودن حج، وقوفى ركنى (به گونه‌اى كه بودن صدق كند) داشته باشيم؛ وگرنه حج صحيح نخواهد بود.

تفاوتى كه بين ركن در نماز و ركن در حج وجود دارد، اين است كه در نماز اگر اركان نماز سهوى هم ترك شوند، نماز باطل خواهد بود؛ اما در حج اين‌گونه نيست و براى مثال در وقوف ركنى اگر زائر نتواند به هر دليلى وقوف ركنى را انجام دهد، مى‌تواند در شب، وقوف اضطرارى به جاى آن انجام دهد. ²