151ذبح خود را براى غيرخدا انجام دهد يا در دعاى خود، غيرخدا را بخواند». 1
از آنجا كه بدون اخلاص، عبادت بهمعناى صحيح محقق نمىشود، مىتوان گفت باور به يگانگى خدا و اخلاص در پرستش، از اركان مهم عبادت خداوند است. ازاينرو هر عمل و اعتقادى كه فاقد اين دو ركن در عبادت باشد، موجب بطلان عبادت و مستلزم شرك است. پس انسان نمىتواند در يك زمان هم خداى يگانه و هم غير او را بپرستد؛ چون عبادت خدا و غير او با هم ممكن نيست و اين دو مانعةالجمع هستند.
پس لازمه شرك اين است كه انسان به دو يا چند خدا، خالق، مالك مطلق و مستقل، اعتقاد داشته باشد و آنها را شايسته پرستش بداند و در برابر آنها كرنش كند. اما اگر انسان فقط به يك خدا اعتقاد داشته باشد و تنها او را خالق، رازق و مالك هستى بداند و در ذات، صفات و افعال، براى او شريكى قائل نباشد، و فقط او را شايسته عبادت بداند چگونه مىتوان او را مشرك ناميد؟!
4. مستقل دانستن غيرخدا در افعال و آثار خود
يكى از معيارهاى تشخيص مرز توحيد و شرك، استقلال در عمل است؛ يعنى اگر كسى، مخلوقى را به طور مستقل سودمند و زيانرسان يا شافى و رازق بداند، مشرك است. اما مسلمانان معتقدند كه هيچ فرد زنده يا مرده بهطور مستقل رواكننده حاجت نمىباشد. بلكه همه آنها