147
لَأَنْ اهدِىَ لِأخِى المُسلِمِ هَدِيَّةً تَنفَعُهُ، أحَبُّ الَىَّ مِنْ أَن أَتَصَدَّقَ بِمِثلِها. 1
اگر به برادر مسلمان خود هديه‌اى دهم كه به كارش آيد، خوش‌تر است نزد من از اينكه مانند آن هديه را صدقه دهم.
گاه سنت پسنديده هديه دادن و سوغات آوردن، به آسيب و معضل فردى و اجتماعى تبديل مى‌شود. براى مثال، هديه وسيله‌اى براى تفاخر و چشم و هم‌چشمى مى‌شود يا هدايايى مرسوم مى‌شود كه از توان هديه دهندگان خارج است و با ارزش‌هاى اخلاقى تناسب ندارد.
يكى از آسيب‌هاى مرتبط با هديه و سوغات، افراط در خريد سوغات درعرصه حج و زيارت است. برخى از زائران، بى‌توجه به عوارض نامطلوب فرهنگى، سياسى و اقتصادى افراط در اين كار، به خريد افراطى سوغات از بازارهاى عربستان مى‌پردازند و تصوير نامطلوبى از زائر ايرانى در اذهان زائران ديگر كشورها برجاى مى‌گذارند. افزون بر اين، عوارض فرهنگى و اقتصادى اين كار نيز كمتر از ديگر عوارض آن نيست. رهبر معظم انقلاب، بارها در سخنان و پيام‌هاى خود به كنگره حج و حاجيان، اين موضوع را تذكر داده و براى حل آن راه‌هايى را پيشنهاد كرده است. ايشان در نكوهش اين رفتار نادرست مى‌فرمايد:
اگر از مرد حاجى، زن حاجى، پير و جوان حاجى در مكه و مدينه - در آنجايى كه از لحاظ معنويت و جذابيت معنوى، در همه روى زمين نظيرى ندارد - غافل شديم و در آنجا، حاجى مشغول شد به مسائل مادى كم ارزش، خسارت است... . بحث اين نيست كه وقتى يك نفر به مسافرت مى‌رود، هديه‌اى براى اهل و اولاد خودش