2) 2- با آن نابود كرد. بلكه پرچم‌هاى سياه ديگرى است كه همراه حضرت مهدى مى‌آيد و او محمد بن عبدالله علوى، فاطمى، حسنى (رضى الله عنه) است. برخى از دانشمندان گمان كرده‌اند اين حديث براى عباسيان جعل شده است تا اشاره به لباس سياه آنها باشد. ازاين‌رو شروع كرده‌اند به بدگويى از عبدالرزاق؛ درحالى‌كه اين گمان، صحيح نيست. عبدالرزاق نزد محدثان، ثقه است و روايت كسى كه قبل از اختلاط عبدالرزاق از وى حديث شنيده است، صحيح است. در ضمن حديث تنها از عبدالرزاق نيست. بلكه عبدالرزاق اصلاً در روايت احمد و حاكم و روايت دوم بيهقى وجود ندارد. از چيزهايى كه بر بطلان اين گمان دلالت مى‌كند، اين است كه ما در تاريخ قبل از عصر عباسيان كسى را يافتيم كه ادعا مى‌كرد صاحب پرچم‌هاى سياه است. نام وى «حارث بن سريج» است. در مقدمه كتاب گذشت كه وى ادعا مى‌كرد صاحب پرچم‌هاى سياه است و در سال 128ه .ق در عصر مروان حمار، خليفه اموى كشته شد. اين جريان نشان مى‌دهد كه اين حديث پيش از عصر عباسيان معروف بوده است و شايد عباسيان، سياه را براى خود انتخاب كردند تا اين حديث را بر خود تطبيق دهند. خدا مى‌داند. البته معناى اين حديث اين نيست كه هر پرچم سياهى از طرف خراسان خارج شد، بايد با آن بيعت كرد. بلكه بايد نشانه‌هاى ديگر نيز كه دلالت بر حضرت مهدى كند، وجود داشته باشد؛ همان‌گونه كه در خاتمه كتاب خواهد آمد. به همين دليل، سفيان ثورى گفته است: «اگر مهدى از كنار تو گذشت و تو در خانه بودى، به‌سوى او خارج نشو تا مردم جمع شوند».

1) . خسف به معناى فرو رفتن و «بيدا» نام منطقه‌اى اطراف مدينه است.