74

دسته چهارم روايات: اهميت و جايگاه تقيه

برخى روايات با تعابير مختلفى بر اهميت و جايگاه تقيه، دلالت دارند. ¹ صاحب وسائل، اين احاديث را با عنوان باب «وجوب التقيه مع الخوف الى خروج صاحب الزمان(عج)» گزارش كرده است. ²

از جمله اين روايات، نقل شيخ طوسى در «امالى» از امام صادق(ع) است؛ كه فرمود:

عَلَيْكُمْ بِالتَّقِيَّةِ فَإِنَّهُ لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ يَجْعَلْهَا شِعَارَهُ وَ دِثَارَهُ مَعَ مَنْ يَأْمَنُهُ لِتَكُونَ سَجِيَّتَهُ مَعَ مَنْ يَحْذَرُهُ. ³

انجام تقيه بر شما لازم است؛ زيرا از ما نيست كسى كه تقيه را شعار و دثار ⁴ خود با كسانى كه از آنها در امان است قرار ندهد تا اينكه تقيه با كسانى كه از آنها در حذر است سجيه او (ملكه) شود.

تقيه در اين روايت، ناشى از ضرر و خوف نيست و روشن است از كسى كه نسبت به او امان هست، ترس وجود ندارد. بنابراين، تقيه در آن از باب مدارا و مجامله با مخالفين ثابت است ⁵ و اطلاق اين روايت بر صحت عمل دلالت دارد. ⁶

جمع بندى

ماهيت تقيه مداراتى جلب محبت و ايجاد وحدت كلمه است، بدون آنكه خوف و ضررِ مطرح در تقيه خوفى، در آن باشد. اطلاق ادله نيز دلالت مى‌كند كه عمل از روى