128شايسته است تك تك اين روايات مطرح، و با بررسى سندى و دلالى، ميزان حجيت آنها در اعتبار حكم حاكم مخالف روشن شود.
روايت اول: معتبره عيسى بن ابى منصور
قَالَ: كُنْتُ عِنْدَ أَبِى عَبْدِ اللهِ(ع) فِى الْيَوْمِ الَّذِى يُشَكُّ فِيهِ فَقَالَ يَا غُلامُ اذْهَبْ فَانْظُرْ أَ صَامَ السُّلْطَانُ أَمْ لَا فَذَهَبَ ثُمَّ عَادَ فَقَالَ لَا فَدَعَا بِالْغَدَاءِ فَتَغَدَّيْنَا مَعَهُ. 1
عيسى بن ابى منصور مىگويد: در يوم الشك نزد امام صادق(ع) بودم. حضرت به غلامش فرمود: برو ببين سلطان روزه است يا نه. غلام رفت و آمد و گفت: نه، سلطان روزه نيست. حضرت دستور داد غذا بياورند و ما هم با حضرت غذا خورديم.
بررسى سندى
سند روايت چنين است:
مُحَمَّدُ بْنُ عَلِى بْنِ الْحُسَيْنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عِيسَى بْنِ أَبِى مَنْصُورٍ.
اسناد شيخ صدوق به عيسى بن ابى منصور در مشيخه «كتاب من لا يحضره الفقيه» چنين آمده است:
وما كان فيه عن عيسى بن أبى منصور فقد رويته عن محمّد بن الحسن2 عن محمّد ابن الحسن الصفّار، عن محمّد بن الحسين بن أبى الخطّاب، عن جعفر بن بشير، عن حمّاد بن عثمان، عن عيسى بن أبى منصور. 2
تمام روات واقع در طريق شيخ صدوق به عيسى بن أبى منصور، مورد اعتماد هستند؛