101در صورتى كه هلال ماه نزد قاضى عامه ثابت شود و بر طبق آن حكم نمايد، ولى براى شيعه ثابت نشده باشد، اين مسئله دو صورت دارد: فرض اول جايى است كه مطابقت حكم با واقع محتمل باشد، كه در اين فرض، متابعت از آنها واجب است ....
قائلان به عدم وجوب متابعت
برخى ديگر از فقها به عدم وجوب متابعت قائلاند. اين دسته در بيان حكم وضعى حجى كه با متابعت از حكم حاكم مخالف صورت پذيرفته، به حكم تكليفى آن اشاره كرده و به جواز متابعت، نه وجوب آن، حكم كردهاند؛ چنانكه آيتالله بروجردى(رحمه الله) در پاسخ استفتائى از ايشان نوشته است:
بسم الله الرحمن الرحيم. البته اختلاف افق حجاز با افق ايران ممكن است موجب اختلاف رؤيت هلال و عدم رؤيت شود و در مناسك هم حقير نوشتهام كه در صورتى كه حكومتى كه متصدّى امر حاجّ است به تبعيت از حكم قضات الزام كند حاج را به عمل بر طبق آن حكم، در صورتى كه حاج مخالفت آن حكم را با واقع ندانند، عمل كردنشان بر طبق حكم جايز است و حج آنها محكوم بر صحت است. 1