21- در هر مرحله، پس از انجام عمل، كنترل اعمال صورت گيرد.
- اعلام عمومى برنامههاى كاروان و نصب آن در مكانهاى مناسب.
- تهيه نوارهاى مداحى براى طول راه.
- توجه داشتن به مناسبتهاى ايام و سخن گفتن پيرامون آنها تأثير بسزايى براى زائر دارد.
- پرهيز دادن زائران از مباحثه با وهابيون. به زائران گوشزد شود وقتى با اهل سنت بحث ميشود، آنها به علماى خود ارجاع ميدهند و از بحث كردن گريزانند. به همين روش شما نيز از وارد شدن در بحث با آنان خود دارى كنيد.
- آگاهى دادن به زائر نسبت به تبليغات مسموم وهابيون و آمادگى دادن به آنها در برخورد شايسته با اينگونه افراد. در هر جلسهاى، به تناسب، يك يا چند شبهه مطرح و پاسخ داده شود.
- اگر در برخى ازشبها زائران را براى قرائت قرآن يا نيايش به طبقۀ دوم مسجد الحرام مى بريد لازم نيست حتماً روبروى ناودان باشد بلكه اگر در اضلاع ديگر مسجد الحرام مستقر شوند گذشته از اين كه خلوتتر است از مزاحمت سعودىها نيز در امان خواهند بود.
- در ازدحام ايام تشريق روحانى بايد با زيركى خاصى جو كاروان را بدست گيرد و با يك سخنرانى و ذكر خاطرههاى تلخ و شيرين از التهاب كاروان بكاهد.
- روحانى به هيچ وجه در مسائل مالى مانند ماشين گرفتن و جمع صدقات و غيره دخالت نكند.
- زدن ماسك در هنگام احرام با توجه فتواى مراجع توجيه شود.
- زائرانى را كه از پوشش مناسبى برخوردار نيستند مى توان با برخوردهاى صحيح آنان را به احكام دين پايبند كرد.
- برگزارى مسابقات در طول سفر از بى حوصلگى و خمودى و خستگى كاروان ميكاهد و آنان را به امور مفيد سرگرم ميكند. اين كار بايد توسط روحانى با حمايت مسئولين كاروان انجام شود.
- در جلسه وداع، وظايف حاجى پس از بازگشت از سفر گوشزد شود و به لزوم حلاليت طلبى زائران از يكديگر از آنچه در طول سفر گذشته است،تأكيد شود.
- تهيه و توزيع منشور و ميثاق نامهاى كه ناظر بر تعهدات اخلاقى زائر پس از بازگشت از حج است و اهداى آن در جلسه وداعيه.
- زائران از ايران قرآنى براى خود بياورند تا در مكانهايى كه دسترسى به قرآن كمتر است،از آن استفاده كنند.
- اختصاص هر يك از روزهاى اقامت در مكه و مدينه به نام يكى از معصومين(ع) به ويژه امامان خفته در بقيع و چند دقيقه پيرامون حيات پربار آنان سخن گفتن.
- اجتناب از اختلاط زن و مرد؛ بايد به زائران مرد توجه داد فقط در هنگام طواف اختلاط مرد و زن اشكال ندارد ولى در غير آن بايد اجتناب كرد حتى در نماز.
- ايجاد يك كتابخانه كوچك از كتابهايى كه بعثۀ مقام معظم رهبرى اهدا ميكند. هم چنين با تشويق زائران به واگذارى كتابهايى كه از ايران آوردهاند، مى توان كتابخانهاى كوچك تشكيل داد تا زائران در هنگام فراغت در مكه و مدينه به مطالعۀ آنها بپردازند.
- ترغيب زائران به برخورد صميمى با زائران كشورهاى ديگر و ايجاد ارتباط با آنان همراه با اهداى هديه معنوى، جود و سخاى ايرانى را نشان ميدهد.
- برقرارى مجالس ترحيم و بزرگداشت براى زائران به حق پيوسته.
- آداب و اعمال دهۀ ذى حجه تهيه شود و در زمان مناسب در اختيار زائران قرار گيرد تا از آن بهرهمند شوند.
- تشويق به نمازهاى مستحبى در مسجدين و در عرفات و منا از به هدر رفتن وقت زائران جلوگيرى ميكند.
- آگاهى روحانى از مسائل تجهيز و تدفين ميت لازم است زيرا ممكن است در طول سفر لازم شود.
- توجه دادن زائران نسبت به كيفيت و كميت خدمات رفاهى و مقايسه كردن وضع زائران ايرانى با زائران كشورهاى ديگر.
- همراه داشتن ويلچر در عرفات براى سالخوردگان، سبب ميشود اگر به پياده روى براى رسيدن به مشعر الحرام نياز شد به مشكلى برخورد نكنند.
- اذكارى مانند تهليل، حوقله، صلوات، تسبيح، تسبيحات اربعه در زدودن شك و ترديد، وسواس و دلهره مؤثر است.
- با ثبت نام قبلى ميتوان كاروان را به زيارت دوره برد و مكانهاى تاريخى مدينه و مكه را به خرج خود كاروان به آنها نشان داد.
- از تراكتهاى خوش خط و زيبا با مضامين عالى، جهت حفظ حجاب خانمها در سالنها و تابلوى اعلانات، استفاده شود و هر روز با متنهاى زيباتر و جديد عوض شوند.
- با سعه صدر و برخورد متين و منطقى، حجاب و پوشش زائرين (بخصوص خانمها) تحت كنترل درآيد و عواقب سوء بدحجابى و اثرات زننده اجتماعى آن و فلسفه حجاب در جلسات تذكر داده شود.
- درب اتاق روحانى و معين و معينه هميشه به روى زائر باز باشد و در بين زائرين و در جمعشان حضور يابند.
- زائرينى كه در كاروان از جهات مختلف (ختم قرآن، شركت مستمر در جلسات، فعاليتهاى عبادى و مستحبات، همكارى و...) ممتاز هستند، شناسايى شده و مورد تقدير قرار گيرند.
- در پايان هر جلسه يكى از كتابهاى اعتقادى از استاد مطهرى، علامه طباطبايى و دكتر بهشتى و... معرفى شود و در 5 دقيقه پيرامون محتواى آن بحث شود تا هم فرهنگ كتابخوانى رواج يابد و هم زائران جوان با توجه به شبهات و سئوالاتى كه در ذهنشان موجود است پاسخهاى خود را در كتابها جستجو نمايند.
- در جلسات از زائران خواسته شود تا خلاصهاى از سفر خويش را تحت عنوان «سفر در يك نگاه» به رشتۀ تحرير درآورده و رهآورد سفرشان را مكتوب كنند تا بدينوسيله درك خود را نسبت به فضا و محيطى كه در آن بوده اند و نسبت به عرفان و صفاى معنوى آن ثبت و ضبط كنند و در اختيار ديگران قرار دهند.
- در همان دفعه اول كه زائران به حرم برده ميشوند، ضمن اينكه كارت هتل و آدرس را به همراه دارند، علامتهايى در مسير به آنها گوشزد شود تا مسير رفت و آمد را به خوبى ياد بگيرند و نگرانى از گم شدن و تبعات آن را نداشته باشند. در ضمن به شمارههاى مخصوص درهاى حرم اشاره شود تا در موقع لزوم از آنها براى پيدا كردن منزل و هتل استفاده كنند.
نمازى پرفضيلت در ماه ذى قعده
براى روزهاى يكشنبه در ماه ذى قعده، نمازى با فضيلت بسيار از رسول خدا (صلى الله عليه و آله) روايت شده است. در فضيلت اين نماز آمده است كه هر كه آن را بجا آورد توبهاش مقبول و گناهش آمرزيده مى شود. شاكيان او در روز قيامت از او راضى مى شوند. با ايمان بميرد و دينش گرفته نشود و قبرش گشاده و نورانى گردد. والدينش از او راضى شوند و مغفرت شامل حال والدين او و ذريه او شود. توسعه رزق پيدا مى كند و ملك الموت با او در وقت مردن مدارا كند و به آسانى جان او بيرون شود. براى خواندن اين نماز بايد در روز يكشنبه غسل كند و وضو بگيرد و چهار ركعت نماز به دو تشهد و دو سلام بخواند. در هر ركعت حمد يك مرتبه و
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ سه مرتبه و معوذتين(ناس و فلق) يك مرتبه پس هفتاد مرتبه استغفار كند و ختم كند استغفار را به
لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ إِلا بِاللَّهِ الْعَلِىِّ الْعَظِيمِ پس بگويد
يَا عَزِيزُ يَا غَفَّارُ اغْفِرْ لِى ذُنُوبِى وَ ذُنُوبَ جَمِيعِ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ فَإِنَّهُ لا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلا أَنْت 1.
نماز اول هر ماه
در روز اول هر ماه دو ركعت نماز مستحب است:
در ركعت اول بعد از حمد سى مرتبه
قُلْ هُوَ اللَّهُ و در ركعت دوم بعد از حمد سى مرتبه
إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ بخواند و بعد از نماز تصدقى كند چون چنين كند سلامتى خود را در آن ماه از حق تعالى بخرد و از بعضى روايات نقل است كه بعد از نماز بخواند
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ وَ مَا مِنْ دَابَّةٍ فِى الْأَرْضِ إِلا عَلَى اللَّهِ رِزْقُهَا وَ يَعْلَمُ مُسْتَقَرَّهَا وَ مُسْتَوْدَعَهَا كُلٌّ فِى كِتَابٍ مُبِينٍ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ وَ إِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلا كَاشِفَ لَهُ إِلا هُوَ وَ إِنْ يُرِدْكَ بِخَيْرٍ فَلا رَادَّ لِفَضْلِهِ يُصِيبُ بِهِ مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ سَيَجْعَلُ اللَّهُ بَعْدَ عُسْرٍ يُسْرا مَا شَاءَ اللَّهُ لا قُوَّةَ إِلا بِاللَّهِ حَسْبُنَا اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ وَ أُفَوِّضُ أَمْرِى إِلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ بَصِيرٌ بِالْعِبَادِ لا إِلَهَ إِلا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّى كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ رَبِّ إِنِّى لِمَا أَنْزَلْتَ إِلَىَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ رَبِّ لا تَذَرْنِى فَرْدا وَ أَنْتَ خَيْرُ الْوَارِثِينَ.
نماز ده شب اول ذى حجه
- دو ركعت نماز مابين نماز مغرب و عشا بخواند و در هر ركعت بعد از حمد يك مرتبه توحيد و آيه
وَ وَاعَدْنَا مُوسَى ثَلاثِينَ لَيْلَةً وَ أَتْمَمْنَاهَا بِعَشْرٍ فَتَمَّ مِيقَاتُ رَبِّهِ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً وَ قَالَ مُوسَى لِأَخِيهِ هَارُونَ اخْلُفْنِى فِى قَوْمِى وَ أَصْلِحْ وَ لا تَتَّبِعْ سَبِيلَ الْمُفْسِدِينَ بخواند تا با ثواب حاجيان شريك شود.
حريم و حرمت خانواده حج
- براى بقاء و ادامه حيات خانواده معنوى حج كه به لطف و عنايت الهى تشكيل شده، با همكارى و همفكرى مدير كاروان و اعضاى شوراى فرهنگى و گروه ارشاد تدبيرى تخاذ شود كه جمع حاجيان در ايران نيز به مناسبتهاى مختلف تشكيل شود.