90«مسجد» و «النبى» و «اضافه بين آن دو» به ذهن مخاطب خطور نمى‌كند تا آن مكان خاص را در مرحله بعد تصور و تصديق كند.

گفتار سوم: مفهوم كوفه و مسجد كوفه

كوفه، عَلم و اسم براى يكى از شهرهاى عراق است ¹ كه محل جغرافيايى و تاريخچه و محدوده آن در فصل گذشته بيان شد. كوفه از ريشه (ك - و - ف) است و درباره وجه تسميه آن، چندين قول مطرح است، كه به اختصار اين‌گونه دسته‌بندى مى‌كنيم:

1. «كوفه» به معناى جايى (زمينى) است كه در آن ريگ و شن آميخته باشد؛ «مقدسى» مى‌گويد: «هر [جا كه] شن با ريگ آميخته بود، كوفه است؛ نمى‌بينى كه زمين آن چنين است». ²

2. از اين‌رو كوفه ناميده‌اند كه بناى آن دايره‌مانند بوده است. ³ اين را از قول عرب گرفته‌اند كه گويد: « رايت كوفاناً » كه به معناى تپه شنى دايره‌وارى است. ⁴

3. برخى نيز كوفه را از «تكوّف» به معناى تجمع مى‌دانند؛ «سعدبن‌ابى وقاص»، هنگامى كه پس از فتح قادسيه و استقرار در انبار، سپاه مسلمانان را براى رهايى از بدى آب و هوا و موجودات آزاردهنده، به سوى اين سرزمين (كوفه) هدايت كرد، به آنان گفت: « تكوفوا في هذا الموضع »؛ «در اين مكان جمع شويد». ⁵ جهت ديگر اين است كه افرادى در آن گرد آمدند؛ چون عرب مى‌گويد: « قد تكوّف الرمل »؛ يعنى شن‌ها جمع شدند. ⁶

4. بعضى نيز گفته‌اند: «به سبب وجود كوه كوچكى در آنجا، كه به كوفان معروف