73بنابراين با توجه به اينكه مسجد كوفه تقريباً در مركز شهر قرار داشته است، 1 مىتوان محدوده شهر را در حدود يك و نيم فرسخى اطراف مسجد دانست. تطبيق آن از زبان «لويى ماسينيون» و «براقى» 2 چنين است:
از سمت نجف اشرف، خندق كوفه مرز آن است 3 كه به «كرى سعده» شهرت دارد؛ مرز ديگر آن قاضى ناميده مىشود كه نزديك قائم است و تا نزديكى روستايى كه امروزه به شنافيه معروف است، مىرسد؛ مرز ديگر فرات است 4 كه از ديوانيه تا حسكه و روستايى كه امروزه به «ابوقوارير» معروف است، امتداد دارد؛ مرز چهارم، روستاى عذار است كه از مناطق حله سيفيه به شمار مىرود.
4. حرم و حائر حسينى عليه السلام
فارغ از هرگونه بحث تاريخى درباره قدمت كربلا و صحت و سقمِ نقلهاى مورخان اسلامى درباره وجود شهرى به نام كربلا در دوره ساسانيان، و برخلاف رويه سابق در ارائه پيشينه تاريخى و تعيين محدوده قديم، و به جهت انسجام هرچه بيشتر و بهتر مطالب، در اين مبحث تنها به تاريخچه و محدوده بارگاه ملكوتى سيدالشهداء عليه السلام از عصر معصومين عليهم السلام تا دوران حاضر اشاره مىشود. مباحث مربوط به محدوده حائر و حرم را كه در روايات باب تخيير استعمال شده در فصل مفاهيم و پس از ارائه مفهوم و مراد از حائر و حرم، مطرح خواهيم كرد؛ چراكه تعيين محدوده آن، با مراد و معناى آن