109
اَلْمُنْتَهىٰ عِنْدَهٰا جَنَّةُ الْمَأْوىٰ) (نجم: 15 و 14) به معناى قرب و نزديكى معنوى، است. 1
واژه «عند» در تركيب « عند قبرالحسين » 2، مثل « صل عند مقام ابراهيم » 3، در معناى قريب و نزديك قبر شريف استعمال شده است، هرچند ممكن است به مثل آيه شريفه (وَ لاٰ تُقٰاتِلُوهُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرٰامِ حَتّٰى يُقٰاتِلُوكُمْ فِيهِ) (بقره: 191) كه كنايه از ترك خونريزى در شهر مكه است و مسجد از باب شرف و منزلت ذكر شده، در اينجا نيز ذكر قبر شريف، كنايه از شهر كربلا باشد.
چنانكه گفتيم «عند» نزد اهل لغت، ظرف براى قرب مكانى بوده و در اينجا نزديك قبر شريف مراد است؛ بنابراين اگر داخل صحن و سراى آن حضرت نيز باشد، و نزديك قبر شريف نباشد « عند قبرالحسين » صدق نمىكند، اما ممكن است اين مسئله را نسبى بدانيم؛ به اين صورت كه اگر از كسى خبر داده شود كه به كربلا مشرف شده است و شنونده در منطقهاى دور مثل ايران باشد، مىتوان گفت وقتى آن فرد در حرم شريف باشد، « عند قبرالشريف » در عرف صادق است؛ يعنى دورى و نزديكى در « عند قبرالشريف » تأثير دارد؛ البته اين استعمال مجاز نخواهد بود، بلكه مثل جايى كه شخصى براى ديدن امير و پادشاهى وارد قصر او مىشود، ديگران « عندالامير » يا « ورد عنده » را صادق مىدانند؛ بنابراين واژه عند در استعمالات عرفى از آنچه به حسب لغت براى آن بيان شده، مفهوم وسيعترى دارد.