57در هنگام وفات نيز بار ديگر تأكيد كرده مىفرمايند: كسى هرگز ادعا نكند و آرزو نداشته باشد كه غير از عمل صالح چيزى به حالش نفع مىبخشد. قسم به آنكه مرا به پيامبرى برگزيد، نجات نمىبخشد مگر عمل توأم با رحمت الهى. من نيز اگر عصيان كرده بودم، سقوط مىكردم! آيات و روايات مذكور همگى حاكى از اين است كه در درگاه الهى نسبتها و روابط، هرگز كارسازى ندارد و آنچه ملاك اصلى سعادت و قرب است عمل شايسته مىباشد.
شرايط بهرهگيرى از شفاعت از ديدگاه روايات
در مباحث گذشته به شرايط كلى استفاده از فيض شفاعت از ديدگاه قرآن اشاره كرديم و مسائلى مثل ايمان به مبدأ و معاد، بر پا داشتن نماز، پرداختن زكات و... 1 را متذكر شديم. همچنانكه قرآن كريم در مورد ظلم و ستم نيز مىفرمايد:
...مٰا لِلظّٰالِمِينَ مِنْ حَمِيمٍ وَ لاٰ شَفِيعٍ يُطٰاعُ (مؤمن: 18)
ستمگران را هيچ خويش و دوستى كه حمايت كند و شفيعى كه شفاعتش پذيرفته شود نخواهد بود.
گذشته از اين آيات، در روايات نيز به شرايطى اشاره شده است كه بجاست در توضيح پاسخ سؤال مذكور آورده شود: امام صادق (ع) مىفرمايد: « لا يَنالُ شَفاعَتُنا مَنِ اسْتَخَفَّ بِالصَّلوةِ » 2؛ «آن كس كه نماز را سبك بشمارد به شفاعت ما نخواهد رسيد».
و امام رضا (ع) فرمودند: « مَنْ كَذَّبَ بِشَفاعَةِ رسولالله لَمْ تَنَلْهُ » 3؛ «هر كس شفاعت پيامبر اسلام (ص) را تكذيب نمايد به آن نائل نخواهد شد».