173
نقد ديدگاه المنار در تفسير آيات شفاعت
على اوسط باقرى* 1
چكيده
قرآن كريم در آيات متعددى، با تعبيرهاى گوناگون، درباره شفاعت سخن گفته كه برخى از آنها بر وجود شفاعت دلالت مىكند. پديدآورندگان «تفسير المنار» شفاعت را به معناى تسلط اراده شفاعتكننده بر اراده خداى متعال پنداشته و با محال شمردن آن، تمام آيات قرآن را نافى شفاعت مىدانند. حال آنكه شفاعت به معناى تسلط اراده شفاعتكننده بر اراده خداوند نيست تا لازمهاش تغيير علم ازلى خدا و در نتيجه محال باشد، بلكه شفاعت تشريعى، قانونى الهى است كه بر قوانين مربوط به مجازات حاكم مىباشد.
در اين پژوهش برآنيم تا تفسير پديدآورندگان تفسير المنار از آيات شفاعت را نقد و بررسى كنيم، بدين منظور پس از بيان دليل عقلى و مستندات قرآنى ايشان، دلالت آيات بر وجود شفاعت را اثبات و ادلّۀ آنها را بررسى خواهيم كرد. در
برخى از آيات قرآن درباره وساطت اسباب و علل طبيعى نيز شفاعت به كار رفته