168است، با چشم پوشى و غمض عين از راوى آن كه ابوهريره است، سخن مهم و اصلى درباره مدلول اين روايت است و اينكه آيا آن چنان كه ابن تيميه و وهابيان مى‌پندارند، دلالت بر حرمت سفر به قصد زيارت پيامبر (ص) مى‌كند يا نه. اين روايت حاوى يك جمله استثناييه است و كليد فهم آن مبتنى بر دو مطلب است: يكى تعيين مستثنى منه و ديگرى معناى «لا» در عبارت «لا تشدّ».

اما در مورد مستثنى منه يك احتمال آن است كه «مكان من الامكنة» باشد؛ يعنى «لاتشدّ الرحال الى مكان من الامكنة الاّ ثلاثة مساجد.» اين احتمال كه اخذ به عموم است و گسترده شمردن دايره مستثنى منه مى‌باشد، قطعاً نادرست و غير ممكن است. زيرا لازمه‌اش آن است كه تمامى مسافرت‌ها، مگر مسافرت به سوى سه مسجد حرام باشد. در حالى كه بسيارى از مسافرت‌ها حلال و مباح، مستحب، بلكه واجب است. سفر براى جهاد، آموزش علم و دانش دينى، زيارت والدين و غيره نه تنها حرام نيست، بلكه در مواردى واجب و مورد تشويق كتاب و سنت است. بنابراين سفر به غير از اين سه مسجد نه تنها حرام نيست، بلكه حتى نمى‌توان نهى را حمل بر كراهت يا ارشاد كرد و گفت سفر كردن به مكان‌هاى ديگرى غير از اين سه مسجد، كراهت دارد يا بهتر است انجام نشود، زيرا سفر به بسيارى از مكان‌ها، واجب، يا مستحب و يا حداقل مباح است .

احتمال دوم آن است كه مستثنى منه «مسجد من المساجد» باشد؛ يعنى «لا تشد الرحال الى مسجد من المساجد الا الى ثلاثة مساجد.» طبق اين