217عكرمه، يكى از تابعين رسول خدا، روزى خدمت امام محمد باقر عليه السلام شرفياب شده، به آن حضرت عرض كرد: «يابن رسولالله! من در مجالس فراوانى در خدمت بزرگانى چون «ابن عباس» و ديگران بودهام؛ آنچه اينجا برايم پيش آمد، هيچجاى ديگرى پيش نيامده بود. در اينجا و در حضور شما، تمام بدنم از هيبت شما به لرزيدن درآمد»! امام عليه السلام فرمود: «واى بر تو! تو در خانهاى هستى كه خداوند اجازه رفعت آن و يادآورى اسمش را در آن خانه داده است». 1
حكمت توصيه به خواندن زيارتنامه، را مىتوان در نقش آن در بيان مقام امام عليه السلام و ايجاد يا افزايش شناخت، از جايگاه والاى معنوى او جويا شد. اين شناخت موجب مىشود كه زائر از فضيلت زيارت «عارفانه» برخوردار گردد و با آگاهى از ويژگىهاى برجسته امام عليه السلام ، كه در زيارتنامه بازتاب داده شده است، سعى كند نمونه عملى اين ويژگىها و دور نمايى از اين صفات شود.
زيارت توحيدمحورانه
اعجاز، كرامت فراوان، گرهگشايى و رفع مشكلات زائر از سوى امام، نبايد موجب شود كه وى، امام را در انجام اين امور، مستقل پنداشته، از مشيت و خواست خداوند غافل شود، درحالىكه امامان عليهم السلام تأكيد فراوانى بر توحيد داشتهاند. چنانكه از حضرت رضا عليه السلام در اينباره آمده است كه: «اصلُ مَعرِفةِ الله توحيد» 2؛ «ريشه معرفت خدا، توحيد است».
در شرح اين سخن امام عليه السلام آمده است:
حقيقت بندگى كه تذلل و اطاعت است، بدون حصول معرفت، صورت