187 خداوند مى‌فرمايد:

( الْحَجُّ أَشْهُرٌ مَعْلُومٰاتٌ ... وَ تَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزّٰادِ التَّقْوىٰ وَ اتَّقُونِ يٰا أُولِي الْأَلْبٰابِ ) (بقره: 197)

حج در ماه‌هاى معين است... و زاد و توشه تهيه كنيد و بهترين زاد و توشه، پرهيزكارى است و از [مخالفت] من بپرهيزيد اى خردمندان!

درباره معناى اين آيه دو نظر وجود دارد: يكى اينكه مراد از «تزوّد» اين است كه هرچه انسان براى سفر حج نياز دارد، با خود بردارد تا سربار ديگران نباشد؛ زيرا قومى از اعراب يمن بدون زاد و توشه به حج آمدند؛ به‌طورى كه سربار ديگر حاجيان بودند. به همين مناسبت، اين آيه نازل شد. ¹ اما حاجيان بايد بدانند كه پرهيزكارى بهترين توشه سفر حج است.

نظر دوم اين است كه مراد از «تزوّد»، مناسك حج است. ² بايد زائر خانه خدا از حج توشه‌اى براى آخرت خود بردارد. يارى‌رسان او در اين بهره‌بردارى، تقواست. حج‌گزارى كه فرمانبر اوامر الهى باشد و نيت خود را پاك سازد، مى‌تواند از حج ابراهيمى، ره‌توشه‌اى براى فرداى خود فراهم سازد. تقوا هم بر دوگونه است ³: تقواى عوام كه پرهيز از لغزش‌هاست و تقواى خواص كه دورى از اغيار است.

از اسرار مزدلفه و مشعرالحرام، برگرفتن توشه تقوا براى فرداى تنهايى است. امام‌سجاد(ع) در حديث شبلى فرمود:

فَعِنْدَ مَا مَشَيْتَ بِمُزْدَلِفَةَ... . ⁴

وقتى به مزدلفه رفتى و از آنجا سنگريزه جمع كردى، نيت كردى كه هر معصيت و نادانى را از خويش بزدايى و هر علم و عمل صالحى را در خود ملكه سازى؟ گفت: