186امام على (عليه السلام ) ، در سخنى زيبا و نغز، انسانهاى آبرومند را با افراد فرومايه و بىتوجه به آبروى خود، مقايسه كرده است و مىفرمايد:
الكَريمُ مَنْ صانَ عِرضَهُ بِمالهِ وَ اللَّئيمُ مَنْ صانَ مالَهُ بِعِرضهِ. 1
انسان كريم كسى است كه بهوسيله مالش آبرويش را حفظ كند و انسان فرومايه كسى است كه بهوسيله آبرويش مالش را حفظ كند.
آنگاه كه انسان مؤمن و آزاده، ميان مرگ باعزت و آبرومندى و زندگى همراه با پستى قرار مىگيرد و همچنين زمانى كه حفظ آبرويش با درخواست ذلتبار ديگران، مقابل هم واقع مىشوند، مرگ را بر زندگى ذليلانه ترجيح مىدهد تا آبرومند و عزيز بميرد. امام على (عليه السلام ) مىفرمايد:
« المَنيّةُ وَلا الدَّنيّةُ وَاَلتَّقلُّلُ وَلا التَّوسُّلُ » 2؛ «مرگ، آرى؛ اما پستى هرگز. كم داشتن و فقر آرى؛ اما بردن حاجت نزد ديگران هرگز!»
ب) عوامل حفظ آبرو
در سخنان معصومين (عليهم السلام ) ، براى حفظ آبرو به عوامل و اسبابى اشاره شده است كه عبارتاند از:
يك- پرهيز از بگومگو.
امام على (عليه السلام ) فرمود: «
مَن ضَنَّ بِعِرضِهِ فَليَدَعِ المِراءَ » 3؛ «هركس آبروى خود را دوست دارد، بايد از مجادله بپرهيزد».
در حفظ آبرو زگهر باش سختتر
كاين آب رفته باز نيايد به جوى خويش
آبى است آبرو كه نيايد به جوى باز
از تشنگى بمير و مريز آبروى خويش 4