61
مباحث تمهيدى
1. دليل عقلى بر لزوم امامت و عصمت امام
الف) دليل عقلى بر ضرورت امامت
بهطور اجمال مىتوان گفت كه وجود امام معصوم، لطفى بر امت است و از نظر عقلى لطف بر خداوند واجب است؛ پس به حكم عقل نصب امام بر خداوند واجب است. اين دليل كه در كتب كلامى آمده، بر سه امر مبتنى است:
يك - مقصود از لطف به مكلفان، فراهم كردن زمينهاى است كه موجب مىشود آنان تكاليف (مأمور به و منهى عنه) خود را به آسانى ادا كنند؛
دو - انجام اصلح بر خدا لازم است؛ زيرا افعال خداوند بر حكمت و مصلحت مبتنى است و بىگمان انجام اصلح بر ترك آن رجحان دارد. (ترك اصلح مرجوح است) و ترجيح مرجوح بر راجح بر مبناى نظريه «حسن و قبح عقلى» نادرست خواهد بود. بنابراين، انجام اصلح بر خدا لازم است؛ زيرا از نظر عقلى سر زدن خلاف آن از خداى حكيم، قبيح است.
و از سوى ديگر، لطف به معناى ياد شده، از مصاديق اصلح و انجام آن بر خدا واجب است؛
سه - وجود امام معصوم، بىگمان از مصاديق لطف است؛ زيرا پيشوايى كه مردم را از فتنه و فساد و ظلم باز مىدارد و با گفتار و رفتار خود زمينه را براى اداى تكاليف هموار و آنان را