464نوشته است. بايد به جمع اين آثار، كتاب «الاتحاف بحب الاشراف» از «شبراوى» (1172ه .ق) و «نورالابصار» از «شبلنجى» را افزود. 1
گفتار پنجم: فلسفه قيام عاشورا از ديدگاه انديشمندان معاصر اهل تسنن 2
انديشمندان معاصر اهل تسنن با رويكردها و رهيافت‌هاى مختلفى به بررسى نهضت عاشورا پرداخته‌اند كه به برخى نظرات آنها اشاره مى‌كنيم:
نظريات سياسى و حكومتى
عده‌اى به عاشورا از منظر جامعه‌شناسى نگريسته‌اند و هدف اصلى قيام را، حكومت‌خواهى براى انجام اصلاحات در دين و امور جامعه دانسته‌اند.
ديدگاه‌هاى سياسى - حكومتى درباره عاشورا به دو دسته تقسيم مى‌شوند:
1. ديدگاهى كه به براندازى حكومت ظالم و تشكيل حكومتى عادل، معتقد است. از اين گروه مى‌توان به «شيخ محمد عبده» اشاره كرد.
2. ديدگاهى كه از اصل حكومت دفاع مى‌كند و هدف امام حسين (ع) را ايجاد اصلاحات در حكومت بيان مى‌كند. «ابوالاعلى مودودى» چنين نظرى دارد.
ديدگاه «ابن‌خلدون» نيز - كه بر پايه نظريه عصبيت اوست - درچارچوب نظرات سياسى قرار مى‌گيرد. وى با آنكه همه شرايط رهبرى را در امام حسين (ع) مى‌ديد، علت ناكامى قيام ايشان را بى‌اعتنايى به عصبيت قومى و نداشتن شوكت و نفوذ اجتماعى مى‌داند. «طه حسين» و «شيخ علايلى» انديشمندان ديگرى هستند كه نظرات سياسى - حكومتى قابل تأملى دارند.