92طواف به منزله نماز است و حاجى بايد قلب خود را سرشار از تعظيم، خوف و رجاء و محبت كند و بداند كه اين طواف، بهسان تحيت و تهنيت به نخستين خانهاى است كه براى عبادت خداى يكتا ساخته شده است. طواف، تكريمى است به يكى از مظاهر توحيدى. حاجى هنگامى كه كعبه و جلوهگاه معشوق و معبود خود را مىبيند، عاشقانه همچون پروانه گرد آن مىگردد. حجرالاسود نقطه آغاز اين طواف است. استلام (دست كشيدن) و تقبيل (بوسه) حجرالاسود، كارى است كه عشق و علاقه به مبدأ حقيقى عالم را بازگو مىكند.
امتى كه شبانهروز به صورت تكليف واجب بايد پنجبار به سوى اين خانه، نماز اقامه كند، شايسته است با طواف پيرامون بنايى كه ابراهيم(ع) براى شركزدايى و ترويج توحيد ساخته، اظهار ادب كند. مرحوم «فيض كاشانى» مىگويد:
بايد حاجى بداند در طواف، خود را به فرشتگان مقربى كه پيرامون عرش را احاطه كرده و بر گرد آن طواف مىكنند، همانند ساخته است. نبايد تصور كند كه هدف از اين طواف آن است كه كالبد و بدن خود را پيرامون كعبه به گردش درآورد، بلكه مقصود اين است قلبش از رهگذر ذكر و ياد صاحبخانه به گردش و چرخش افتد، تا ذكر جز به او ابتدا نشود و جز به او خاتمه نيابد، چنانكه طوافكننده، طواف را از خانه و حجرالاسود آغاز و بدان ختم مىكند و نيز بايد بداند طوافِ باشرافت و باكرامت، همان طواف قلب در پيشگاه حضرت ربوبى است و خانه خدا، يعنى كعبه، نمونه و مظهرى است پديدار در عالم مُلك، براى حضرت ربوبى، كه چون در عالم ملكوت است با