334و هويت جمعى مسلمانان، بايد از آن بحث شود. 1
ايشان، از حجاج بيتاللهالحرام -برادران و خواهران - كه از سراسر عالم درخانه خدا گردهم مىآيند، مصرانه مىخواهند كه حج را ابراهيمى و محمدى (ص) سازند. اين مهم با طرح مشكلات مسلمانان و تلاش براى ايجاد وحدت و همدلى ميان آنها - كه شرط اصلى نجات از چنگال امپراتورى زر و زور و سلطه جهانى است - و همچنين با نشر معارف اساسى اسلام و تبادلنظر در وظايف بزرگ مسلمانان در دوران معاصر اتفاق مىافتد. 2
مقام معظم رهبرى، حج را تزاور، تشاور و تعاهد مىدانند و تأكيد مىكنند كه در حج بايد دلهاى مسلمانان به هم نزديك شود و با تفكرهاى هم آشنا شوند و وحدت پيدا كنند؛ آنان در سايه چنين وحدتى از مشكلات هم اطلاع مىيابند و براى رفع آنها تلاش مىكنند. ايشان مىفرمايند كه براى امت اسلام، منفعتى بالاتر از اين نيست كه حجاج بتوانند گرهى از مشكلات امت اسلامى باز كنند: «اگر حجاج در اين مراسم يا هر مراسم ديگرى در گوشه و كنار عالم، ميلياردها تومان پول پيدا كنند، به اين اندازه ارزشمند نيست كه بتوانند در حج گرهى از گرههاى عمده امت و جهان اسلام باز كنند». 3
ايشان، چون حج يك عمل عبادى جمعى است، آن را تزاور و تشاور مىدانند و در اين خصوص مىفرمايند:
حج يك مركز اجتماع است. خداى متعال مىتوانست براى زيارت خانه خودش، دوره سال را بگذارد. اگر فقط رفتن و دورخانه طواف كردن و حال و توجّه پيدا كردن بود، چه لزومى داشت كه همه مردم دنيا موظّف باشند در يك روز، در يك