274

ج) اعمال و مناسك

حج، همان آهنگ زيارت كعبه و به‌جا آوردن مناسكى است كه در طى قرون و اعصار به شكل‌هاى مختلى انجام مى‌گيرد و كعبه اولين خانه و مركزى است كه براى عبادت توده مردم بنا شده و عبادت كنندگان را به سوى خود جذب كرده است. ¹ از اين‌رو حرم امن الهى، تنها منطقه‌اى است بر روى زمين نمى‌توان بدون احرام وارد آن شد. اين دستور، تنها ويژه موسم حج نيست، بلكه در طول سال، هر كس بخواهد وارد آن سرزمين شود، بايد اعمال مخصوصى را به جا آورد. ² از منظر رهبرى، حج در «كالبد اعمال و مناسك گوناگون» گنجانده شده است. ³ پس اعمال و مناسك حج هم براى شناخت و درمان دردها و جراحت‌هاى عميق پيكره امت اسلام و همدردى با ملت‌هاى مسلمان، و هم براى شفاى زخم‌ها و بيمارى‌هاى معنوى، يعنى گناهان، است. ⁴ قرآن، اعمال حج را «شعائر» مى‌نامد. ⁵ از ديد رهبرى، شعائر براى اداى تكليف شخصى نيست بلكه نشانه‌اى از شعور و معرفت انسان براى درك توحيد واقعى و نفى قدرت‌هاى غير الهى است. ⁶ ايشان با اشاره به شعائر، نتيجه عمل مسلمانان به شعائر را، در دو موضوع اصلى مى‌بينند؛ يكى اثبات حاكميت مطلق الهى بر همه موجودات و به عبارت ديگر، حاكميت نظام اسلامى و مقررات اسلامى بر زندگى فردى و اجتماعى مسلمانان، و ديگرى نفى قدرت‌هاى شيطانى كه جسم و روح انسان‌ها را در چنگ خود گرفته‌اند. ⁷