180فرصتهاى متعدد حج براى يك بسيج فرهنگى و سياسى ميان امت اسلامى يك راهبرد اصولى مىخواهد. ارائه آموزشهاى مطلوب و معقول در درون خانوادهها و جوامع، برنامههاى سازنده و مؤثر براى آگاهىبخشى و تقويت مطالعات علمى، دانشگاهى و رسانهاى و استفاده از ظرفيتهاى دولتها در مناسبات دوجانبه، منطقهاى و سازمانهاى بينالمللى در جهان اسلام و در ميان كشورهاى در حال توسعه، نداى توحيدى حج را به گوش همه جهانيان مىرساند. استفاده از بركات وحدت اسلامى، تجاهل و بىتفاوتى برخى دولتهاى اسلامى نسبت به سرنوشت و حيثيت جهان اسلام و برخورد با سياستهاى پيچ در پيچ تفرقهافكنى معاندان جهان اسلام و تضعيف و تخريب انرژى اين ملتها، بهخوبى مىتواند در عرصههاى گفتمانى و اجرايى بينالمللى پيگيرى شود. طرح مبسوط و منطقى مطالبات جهان اسلام و ملتهاى در حال توسعه و سياستهاى بهينه اجرايى مىتواند موازنه كارسازى بين فشارهاى زيادهخواهانه قطب سلطهگر و جهان در حال توسعه پديد آورد. رسيدن به تربيت انسان آزاده و معنوى، احياى فضيلتهاى انسانى و فرهنگى سازنده اقوام و ملتها در خدمت به بشر، فرانگريستن از منظر تقسيمبندىهاى دولتى - سرزمينى رقابتبار منفى در جهت طرح مشكلات همه ملتها و توانمندسازى همه دولتها، ترويج و عملياتى ساختن حقوق مبتنى بر همبستگى ملتها و دولتها و بالاخره تغيير رويههاى مديريت و اخلاق حكمرانى جهانى براى ايجاد شرايط مقوم و بالنده صلح و امنيت جهانى مىتواند از اين مسير آسان شود و سرعت گيرد. نسيم بيدارى اسلامى در همه جاى جهان اسلام بوى آزادگى و معنويت مىپراكند و پاى نهادن فضايل معنوى به عرصه عمل و اجتماع به مطالبه و ضرورتى جدى بدل شده است. رويكردى نو به فرهنگ سياسى حج مىتواند نظريه اسلام سياسى را جايگاهى والا در ذهن نخبگان و تودهها بخشد و در قالب زندگى و تربيت جديد، افقهايى روشن و سرشار از اميد فراروى جهانيان بگشايد.