293 پرونده تمام عمر را بررسى كرد و سپس درباره آنها داورى نمود.
به عبارت ديگر، اينگونه رضايتها حاكى از نيكى آنان در هنگام نزول آيه است، ولى ارزيابى نهايى بستگى دارد كه به همان حالت بمانند يا نه و اگر دليل قطعى بر انحراف برخى به دست آمد با اين آيه منافاتى ندارد، و لذا قرآن مجيد، هنگامى كه ياران پيامبر را مىستايد و مىفرمايد:
مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللّٰهِ وَ الَّذِينَ مَعَهُ أَشِدّٰاءُ عَلَى الْكُفّٰارِ رُحَمٰاءُ بَيْنَهُمْ...
محمد فرستاده خداست و كسانى كه با اويند بر كافران سرسخت و در ميان خود مهربانند.
در پايان مىفرمايد:
وَعَدَ اللّٰهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّٰالِحٰاتِ مِنْهُمْ مَغْفِرَةً وَ أَجْراً عَظِيماً
خدا بهخصوص آن گروهى از آنها (ياران پيامبر) كه ايمان آورده و عمل صالح انجام دادهاند، نويد آمرزش و پاداشى بزرگ داده است نه همه آنان.
واژه «من» در «منهم» براى تبعيض است و حاكى از آنكه همگان مشمول مغفرت و پاداش نيستند.
اگر واقعاً همه صحابه، از نظر شما پاك و بهشتى هستند، پس چرا صحيح بخارى از ارتداد گروه عظيمى از آنها خبر مىدهد؟ كه به دو نمونه اشاره مىشود:
1. بخارى و مسلم مىنويسند:
إنَّ رَسولَ الله(ص) قالَ: يَرِدُ عَليَّ يَومَ القِيامةِ رَهْطٌ مِنْ أَصحابِي