491
12. نگاهى به منافع اقتصادى قربانى
هركسى كه با احكام و مقررات اسلامى اندكى آشنايى دارد، به خوبى مى‌داند كه موضوع انفاق مال و دستگيرى از مستمندان و رسيدگى به حال فقيران و مسكينان از موضوعات مسلم در متن دين و از وظايف حتمى مسلمين است. مسلمانان بايد قسمت معينى از اموال خود را در قالب خمس، زكات و كفارات، با شرايط ويژه‌اى از اموال خود جدا كنند و به طبقات خاصى از افراد اختصاص دهند. علاوه بر انفاقات واجب كه تعطيل شدنى نيست، تأكيدهاى فراوانى نيز نسبت به انفاقات مستحب در شرع مقدس رسيده است كه به روشنى، اين حقيقت را نشان مى‌دهد كه شارع حكيم، از هر فرصت و پيشامدى مى‌خواهد نهايت استفاده را براى نزديك شدن طبقات و ايجاد اتحاد و الفت در ميان تمام افراد اجتماع كند؛ فاصله‌هاى طبقاتى را از ميان ببرد، و انسان‌ها را از نظر سطح اقتصادى به هم نزديك نمايد.
ازاين‌رو در روزهاى عيد (عيد فطر و عيد قربان) هم به نماز دستور داده است و هم به انفاق. در روز عيد فطر به پرداخت زكات فطره دستور داده است و در روز عيد قربان، بر حاجيانى كه در سرزمين منا هستند، قربانى را واجب كرده است. همچنين براى كسانى‌كه در سرزمين‌هاى ديگر هستند، قربانى كردن را مستحب مؤكد قرار داده است، تا بدين‌گونه در اثر انفاق گوشت اين قربانى‌ها به مستمندان و نيازمندان، به امور اقتصادى جامعه اسلامى، سامان بخشد. ازاين‌رو در روز عيد اضحى در وادى منا، درباره مصرف گوشت قربانى‌ها احكامى خاص مقرر كرده است تا اين عبادت علاوه بر آثار درخشان روحى، اجتماعى و سياسى، آثار اقتصادى و منافع مادى نيز داشته باشد. لذا مى‌فرمايد:
وَ الْبُدْنَ جَعَلْنٰاهٰا لَكُمْ مِنْ شَعٰائِرِ اللّٰهِ لَكُمْ فِيهٰا خَيْرٌ فَاذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهٰا صَوٰافَّ فَإِذٰا وَجَبَتْ جُنُوبُهٰا فَكُلُوا مِنْهٰا وَ أَطْعِمُوا الْقٰانِعَ وَ الْمُعْتَرَّ كَذٰلِكَ سَخَّرْنٰاهٰا