471
2. قربانى، نماد ايثار و فداكارى
ايثار و فداكارى، ويژگى انسان‌هاى بزرگ و يكى از عوامل امتياز و برترى آنها بر ديگران است. برخى از مقام‌هاى والاى معنوى جز با ايثار آنچه محبوب انسان است، به دست نمى‌آيد. دستاورد بزرگ ايثار آن است كه هم، راه خوشبختى و پيشرفت را براى شخص ايثارگر هموار مى‌كند، و هم براى مردمان جامعه. براى مثال، آنكه در موقعيت جهاد قرار مى‌گيرد و بدن يا جان خويش را ايثار مى‌كند، هم در صفِ پيشرو مجاهدان در راه خدا قرار مى‌گيرد، و هم جامعه را از گزند متجاوزان و ستمكاران ايمن مى‌دارد. در اهميت ايثار همين بس كه تا انجام نشود، دست شيطان‌هاى جنى و انسى به‌طور كامل كوتاه نخواهد شد. حاجى در عيد اضحى با قربانى كردن، درس بزرگ ايثار را فرا مى‌گيرد و مى‌آموزد كه تا گاهى عزيزترين چيزهاى خود را قربانى نكند، رضايت خدا را به دست نخواهد آورد و سير معنوى او تمام نخواهد شد؛ همان‌گونه كه حج بدون قربانى، حجى ناتمام است.
آيت‌الله طالقانى مى‌گويد:
... حج‌گزاران، حيواناتى را كه به آنها علاقه دارد براى قربانى ذبح مى‌كنند. بزرگ‌ترين مرحله فداكارى، كشته شدن است، اما از آن بالاتر اين است كه انسان فرزند خود را فدا كند! باز از آن بالاتر اين است كه انسان فرزند دلبندش را به دست خود قربانى كند. اين همان كار ابراهيم(ع) در سرزمين وحى بود كه خود و فرزندش براى چنين فداكارى آماده شدند و از آزمايش الهى پيروز و سربلند بيرون آمدند. ابراهيم خليل نداى توحيد را - كه نداى آزادى بشر از بندهاى بندگى غير خداست - از كنار همين خانه سر داد و دعوت به حج و قربانى را اعلام كرد و پرچم حق و جهاد در راه او را برافراشت.
قرن‌ها گذشت و ملل و اقوام مختلف آمدند و گذشتند و شرك و بت‌پرستى