124 عِلْمُهُ بِحالِي » ¹؛ «همين كه او از حالم آگاه است مرا از درخواست كردن كفايت مى‌كند».آيت الله جوادى آملى مى‌نويسد:

همه انسان‌ها دوبار لبيك مى‌گويند، و اين دو لبيك در طول هم است. اين قضيه‌اى تاريخى نيست تا گذشته باشد، بلكه همچنان ادامه دارد. خداى سبحان درباره صحنه نخست فرمود:

وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلىٰ أَنْفُسِهِمْ أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ قٰالُوا بَلىٰ (اعراف: 172)

و [به خاطر بياور] زمانى را كه پروردگارت از صلب فرزندان آدم، ذريه آنها را برگرفت؛ و آنها را برخودشان گواه ساخت؛ [و فرمود] آيا من پروردگار شما نيستم؟ گفتند: آرى، گواهى مى‌دهيم.

در صحنه دوم، ابراهيم خليل(ع) از طرف خدا مأمور شد در اعلانى عمومى، همگان را به حج فراخواند:

وَ أَذِّنْ فِي النّٰاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجٰالاً وَ عَلىٰ كُلِّ ضٰامِرٍ يَأْتِينَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ (حج:27)

و مردم را به حج دعوت كن؛ تا پياده و سواره بر مركب‌هاى لاغر (چابك و ورزيده) از هر راه دورى به‌سوى تو بيايند.

امام صادق(ع) دراين‌باره فرمود: «آن‌گاه كه ابراهيم(ع) و اسماعيل(ع) مأمور بناى كعبه شدند و اين مأموريت را به اتمام رساندند، ابراهيم(ع) بر ركن نشست و آن‌گاه ندا سر داد: بشتابيد به‌سوى حج. پس اگر او تنها انسان‌هاى عصر خويش را مخاطب قرار مى‌داد، تنها همان انسان‌ها موفق به حج مى‌شدند، و ليكن او همه انسان‌هاى عصر خويش و آيندگان را مورد خطاب قرار داد و گفت: بشتابيد به‌سوى حج. پس آنها كه در اصلاب پدران بودند