41رفع مانع است محقق نشده باشد(همان).
آيةاللّٰه وحيد: در صورت تمكّن مالى و عدم استطاعت بدنى يا حرجى بودن، وجوب نايب گرفتن محلّ اشكال است، اگر چه موافق با احتياط است. (ص 29 م 60).
رجوع به كفايت
شرط است و وجوه شرعيه كفايت نمىكند: (آيات عظام: امام خمينى، اراكى رحمهم الله و نورى).
شرط نيست و وجوه شرعيه كفايت مىكند: (آيات عظام: خوئى، گلپايگانى رحمهم الله ، سيستانى، بهجت، صانعى، تبريزى، وحيد، فاضل، خامنهاى، مكارم و زنجانى).
احتياط ترك نشود: (آيةاللّٰه صافى).
آيات عظام: امام خمينى، اراكى رحمهم الله و نورى: شرط است در استطاعت رجوع به كفايت، يعنى بعد از برگشت از حج، تجارت يا زراعت يا صنعت يا منفعت ملك مثل باغ و دكّان داشته باشد. بطورى كه براى زندگانى به شدّت و حرج نيفتد و اگر قدرت بر كسب لايق به حالش هم داشته باشد كافى است و اگر بعد از مراجعت نياز به مثل زكات و خمس و ساير وجوه شرعيه داشته باشد كفايت نمىكند. بنابر اين بر طلاب و اهل علمى كه در بازگشت از حج، نياز به شهريه حوزههاى علميه دارند حج واجب نيست. (م 40).