290استاد بزرگوار، شيخ مرتضى حائرى(قدس سره)، اين آيه را براى شاگردان خود مىخواند و مىفرمود:
كسىكه خواستههاى دل خود را رنگ خدايى زند و آنرا دين و صراط مستقيم تصور كند، هيچكسى نمىتواند او را به راه راست راهنمايى كند. حتى نفس گرم پيامبر(ص) نيز در او اثرى نمىگذارد.
اگر اين حالت در يك فرد، اينگونه او را از حق و حقيقت دور مىكند آنگاه كه، جامعه به اين صورت درآيد چه مىشود؟! از اين كلام حضرت على(ع) استفاده مىشود كه قبل از ظهور، وضع جامعه مسلمانان در چنين شرايطى قرار مىگيرد و حضرت با ظهور خود، هدايت الهى و احكام اصيل اسلامى را حاكم مىكند.
پاسخ به يك سؤال
دانستيم كه در عصر ظهور حضرت مهدى(عج)، جلوى هواپرستى گرفته مىشود و خواسته نارواى دل، به موازين شرعى و دستورهاى الهى هدايت مىشود. اما ممكن است كسى سؤال كند آيا در عصر حكومت حضرت، بهطور كامل هواپرستى از ميان مىرود؟ آيا نفس اماره ديگر وجود ندارد تا مردم را به اعمال زشت و ناپسند دعوت كند؟
در پاسخ به اين سؤال مىتوان گفت بسيار بعيد است كه در عصر ظهور، نفس اماره بهطور كامل از بين رود و مردم از افراط و تفريط در تمايلات و غرايز نجات يابند؛ زيرا سرشت انسانها از عقل و شهوت تركيب شده است و آياتى همچون إِنّٰا هَدَيْنٰاهُ السَّبِيلَ إِمّٰا شٰاكِراً وَ إِمّٰا كَفُوراً ، إِنَّ النَّفْسَ لَأَمّٰارَةٌ بِالسُّوءِ إِلاّٰ مٰا رَحِمَ رَبِّي ، وَ نَفْسٍ وَ مٰا سَوّٰاهٰا فَأَلْهَمَهٰا فُجُورَهٰا وَ تَقْوٰاهٰا و... مىرساند كه در عصر ظهور نيز نفس اماره حكمفرما و برقرار خواهد بود.
اما پيروان هوا و هوس به دو دسته تقسيم مىشوند: گاهى اين افراد از شخصيتهاى سرشناس وچهرههاى معروف اجتماعى و سياسىاند و مىخواهند به هرشكل، به آرزوى خود برسند، اگرچه نظم و وحدت جامعه در هم بريزد؛ مانند بنيانگذاران سقيفه