251
نامعينبودن زمان ظهور
نه تنها در روايات براى ظهور وقتى معيّن نشده است، بلكه ائمه اطهار(عليهم السلام) تعيينكننده وقت ظهور را تكذيب كردهاند و به ما نيز دستور دادهاند كه آنها را تكذيب كنيم. «فضيل» مىگويد از امام باقر(ع) سؤال كردم: «آيا ظهور مهدى(ع) وقت معيّنى دارد؟» حضرت در پاسخ سه مرتبه فرمود: «
كَذَبَ الْوَقّاتُونَ، كَذَبَ الوَقّاتوُنَ، كَذَبَ الوَقاّتوُنّ». 1
علائم ظهور
با توجه به نامشخصبودن زمان ظهور، در روايات فراوانى براى ظهور حضرت صاحب الأمر(عج) نشانههايى ذكر شده است. از آنجا كه بعضى از نشانهها و روايات آنها خالى از رمز و اشاره نيست، 2 ما نيز از ميان نشانههاى ظهور، تنها به دو مورد شيوع فساد در جوامع و شيوع ظلم در زمين اشاره مىكنيم.
تفاوت نشانههاى ظهور
به علائم و نشانههاى زيادى براى ظهور حضرت در روايات اشاره شده، بعضى از آنها و بلكه اكثر آنها بهعنوان نشانههاى غير حتمى معرّفى شده و ممكن است در أثر