35در جنوب غربى كوفه و در فاصله يك فرسخى آن، شهر حيره كه در آن زمان، شهرى بسيار آباد و مركز حكومت آلمَنْذَر (مَناذِرَة) بود، قرار داشت. 1
در طرف شمال آن، شهر يا منطقه آباد وسيعى وجود نداشت. در اين سمت مىتوان از نخيله در فاصله دو فرسخى شمال كوفه 2 و از كربلا در هشت فرسخى شمال غربى آن نام برد. 3 (نقشههاى شماره 1 - 4)
البته در بعضى از كتابهاى تاريخ، حدود كوفه اينچنين ذكر شده است: حُلّوان (در شرق)، مُوصِل و قَرْقيسياء (شمال غربى و شرقى) و ماسْبَذان. 4 (نقشه شماره 5) در اين صورت، كوفه منطقه بسيار وسيعى را شامل مىشد كه شهرهايى، همچون: انبار، مدائن، تكريت، بغداد امروزى و... را در برمىگرفت. به نظر مىرسد كه اين حدود مربوط به حدود جغرافيايى شهر كوفه نبوده، بلكه حدود فتوحات يا توابع ادارى اين شهر بوده است. هماكنون شهر نجف در فاصله شانزده كيلومترى شرق كوفه، شهر بغداد در فاصله 156كيلومترى غرب آن و بصره در فاصله 175 كيلومترى جنوب آن قرار دارد. 5
د) زمين
چنانكه گفته شد، يكى از علل نامگذارى كوفه آن بود كه اين لغت به معناى ريگهاى دايرهاى شكل قرمز رنگ است و از اينجا به دست مىآيد كه زمين اين منطقه، پوشيده از شن و ريگ و ماسه قرمز رنگ بوده است و نيز از اينكه يكى از نامهاى قبلى اين منطقه، سورستان (شورستان) بوده، چنين بهدست مىآيد كه اين منطقه زمينى شورهزار و صحرايى داشته است. اما مصداق آن فقط قسمت غربى