179خود داشت. 1 بنابراين، در حقيقت مىتوان جبّانات را ميدانهاى فرعى شهر به شمار آورد.
راه اصلى كه قبيله را به مركز شهر پيوند مىداد از كنار جبّانه مىگذشت و همه كوچهها و خيابانهاى قبيله به جبّانه ختم مىشد. 2
استفاده نظامى از جبّانات براى اولين بار در زمان حكومت حضرت على(عليه السلام) رخ داد. هنگامى كه على(عليه السلام) در سال 37ه.ق به مردم دستور داد كه با سلاحهاى خود براى مقابله با خوارج آماده شوند، آنها با سلاحهاى خود داخل مسجد شدند. حضرت على(عليه السلام) فرمود: «كار بدى كرديد كه با سلاح به مسجد آمديد، برويد به سوى جبّانه مراد» و مردم را در آنجا جمع كرد. 3 همچنين به مواردى از استفاده نظامى از جبّانات در جريان قيام مختار، قيام اشراف كوفه و درگيرى بين سپاه مختار و سپاه مصعب گزارش شده است. 4
جبّانات كوفه در زمان مورد بحث را مىتوان به دو قسم جبّانههاى يمنىها (قحطانىها) و جبّانههاى غير يمنىها (عدنانىها) تقسيم كرد:
يك - جبّانههاى يمنى ها (قحطانى ها)
چنين گفته شده است كه جبّانه به شكلى كه در جغرافياى كوفه مشاهده مىشود، دستاورد مستقيم يمنىها بوده است؛ زيرا پيش از اين دوره، چنين بنيادى در شهرهاى مكّه، مدينه و ديگر شهرهاى حجاز وجود نداشته 5، ازاينرو بيشتر جبّانات كوفه متعلق به يمنىها بوده است. اين جبّانات عبارت است از: