161
نه - مصالح ساختمانى دارالإماره
مصالح اصلى ساختمان دارالاماره آجر بوده است. بعضى بر اين عقيدهاند كه آجر قصر از شهر حيره تأمين شده است 1، اما برخى ديگر با توجه به تفاوت آجرهاى قصر با آجرهاى حيره و نيز سالم بودن آجرهاى آن، گفتهاند كه آجرهاى قصر، مخصوص قصر و در شهر كوفه ساخته شده است. آنها چنين ادعا مىكنند كه با توجه به فاصله دوازده كيلومترى حيره تا كوفه، اگر بنا بود اين آجرها از حيره به كوفه منتقل شود، شكسته و خرد مىشد، در حالىكه چنين حالتهايى در آجرهاى كشف شده ديده نشده است. علاوه بر اين، اگر اين نكته در نظر گرفته شود كه ساخت آجر چندان مشكل نيست و هزينه انتقال بيشتر از هزينه ساخت در مىآيد و نيز با توجه به آنكه عراقىها از زمانهاى بسيار دور با آجر آشنايى داشته و اقوام مختلف ساكن در عراق مانند سومرىها، آشورىها و بابلىها براى ساختن خانهها و قصرهاى خود از آجر استفاده مىكردند و حتى لغت «آجر» از لغت «آكِر» سومرى گرفته شده است 2، حتى مىتوان نظر دوم را به صواب نزديكتر دانست.
اما ابعاد آجرهاى بهكار رفته در ساختمان قصر از قرار زير است:
1. آجر بهكار رفته در كف زمين اتاقهاى واقع بين دو ديوار خارجى و داخلى، آجرى به شكل مكعب مربع و با اندازههاى 24 * 24 و با ضخامت شش سانتىمتر بوده است. 3
2. آجر بهكار رفته در ساختن ديوار خارجى قصر، آجرى از نوع ضخيم و به شكل مكعب مربع و با ابعاد 38 * 38 و ضخامت نُه سانتىمتر بوده است. 4
3. در ساختمان قسمت شمال غربى دارالاماره، آجرى با ابعادى 33 * 33 و ضخامت هفت سانتىمتر بهكار رفته است. 5