134
پنج - دستشويى و وضوخانه مسجد جامع كوفه
روايتى كه مستقيماً بيانگر وجود مستراح و دستشويى براى مسجد جامع باشد، مشاهده نشد، اما روايتى هست كه بهطور غير مستقيم مىتوان از آن وجود اين مكان را نزديك مسجد در زمان حضرت على(عليه السلام) اثبات كرد. اين روايت، پيشگويى حضرت على(عليه السلام) در باره شهادت ميثم تمّار است كه در آن، حضرت(عليه السلام) مىفرمايد: «دار تو نزديكترين دارها به مِطْهَره است». 1
«مِطهَره» به معناى وسيله طهارت گرفتن و نيز به معناى اتاقك يا مكانى است كه در آن تطهير حاصل مىشود. 2
معناى اول در اينجا كاربرد ندارد، پس اين لغت در معناى دوم بهكار رفته است و با توجه به اينكه محل به دار آويخته شدن ميثم نزديك خانه عمرو بن حُرَيث در سمت شرقى ديوار مسجد جامع بوده 3، مىتوان چنين استنباط كرد كه از اين مكان به عنوان دستشويى و احياناً وضوخانه مسجد جامع استفاده مىشده و به همين سبب چنان معروف بوده كه حضرت(عليه السلام) آن را در كلام خود از آن ياد كرده است.
در گزارش ديگرى از حمل «اِجّانه» به وسيله فيل به داخل مسجد كوفه در زمان مغيرة بن شعبه سخن به ميان آمده است. 4
اجّانه در اينجا به معناى تغار بزرگ مىباشد و اين تغار، آن قدر بزرگ بوده كه به وسيله فيل حمل مىشده است و ظاهرترين مصرف آن براى وضوگرفتن مردم در داخل مسجد بوده است.
شش - فاصله مسجد تا دارالاماره
دارالاماره در قسمت جنوبى مسجد (سمت قبله) و با انحراف اندكى به سمت شرق بنا شده بود. 5