320
هشت - دو امانت گرانسنگ و جداناپذير
در ميان انبوه روايات در اين خصوص، حديث متواتر «ثقلين» همچون ستارهاى درخشان، مىدرخشد. رسولالله(ص) در اين حديث، عذر امت اسلامى را تمام و مسير حركت فرهنگى وسياسى امت را معين كرد، و با احساس اينكه عمرش به پايان رسيده از دو امانت گرانبها و جداناپذير سخن گفت و نسبت بهآن دو تأكيد جدى و هشدار مضاعف داد. اين حديث شريف در منابع مختلف با عبارتهاى گوناگون بازتاب يافته ولى از جهت محتوى يكچيز را اثبات مىكند و آن اينكه قرآن متن دين و اهلبيت(عليهم السلام) امام و مجرى احكام ديناند؛ بهعنوان نمونه بهبرخى از متنها اشاره مىگردد:
1. طبرانى(م360ق) از سهطريق از زيدبنثابت نقل مىكند كه رسولالله(ص) فرمود: « إنّي قد تَرَكتُ فِيكُم خَلِيفَتَينِ: كتابَالله وأهلَبَيتي، وأنّهُمَا لن(لم)يفترقا حتّى يَرِدَا عَلَيّ الحوض » كه در يك مورد لفظ «ثقلين» و در دو حديث عبارت «خَلِيفَتَين»، آمده است. 1
2. حاكم نيشابورى از زيدبنارقم گزارش مىكند كه رسولالله(ص)، ميان مكه و مدينه مردم را زير چند درخت عظيم فراخواند پس از نماز جماعت خطبۀ خواند و بعد از حمد خدا فرمود:« أيُّها النّاس! إنّي تارك فيكم أمرَين لنتضلّوا إن إتبّعتموهما وهماكتابالله وأهل بيتي عترتي» ثم قال: أتعلمون أنّي أولى بالمؤمنين من أنفسهم (ثلاث مرّات) فقالوا: نعم، فقال رسولالله(ص): «مَن كنتُ مَولاه فعلي مولاه ». در نقلى ديگر تصريح مىكند كه رسولالله در حجةالوداع در غديرخُمّ مردم را بهاجتماع فراخواند و درجمع آنها فرمود: «كأنّي دُعيتُ فأجبتُ إنّي تاركٌ فيكم الثَّقلين...» 2.
3. نووى(م676ق)، حديث را بهاين عبارت از زيدبنارقم بازگو مىكند كه