120
دو - نقش امامصادق(ع) در تدوين و انتقال حديث
ترديدى نيست كه جعفربن محمد امام صادق(ع) (م148ق) در توسعه، ترويج و احياى علوم و سنّت رسولالله(ص) اساسىترين نقش را ايفا نموده است؛ امام(ع) نهتنها در تربيت شاگردانى از پيروان مكتب اهلبيت(عليهم السلام) كه افراد زيادى از رؤساى مذاهب اسلامى و نامداران حديثى، از محضر او كسب دانش نمودهاند، و در ميان مذاهب اسلامى از جايگاه ويژهاى برخوردار است:
اول - جايگاه امامصادق نزد عالمان اهلسنّت
جايگاه علمى و معنوى امام(ع) با قطع نظر از مقام امامتش و نيز فضائل و كرامات حضرت، در احاديث رسولخدا(ص)، بركسى پوشيده نيست ولى از آنجهت كه روى سخن اين نوشتار با طرفداران ابنتيميه است، به چند نمونه از اظهارنظرهاى دانشمندان اهلسنّت بسنده مىشود:
1. يعقوبى (م292ق): بهاعتقاد اين مورخ مشهور، امام صادق(ع): « كان أفضل النّاس و أعلمهم بدينالله و كان من أهل العلم الَّذين سمعوا منه، اذا روَوا عنه، قالوا: أخبرنا العالم » 1.
2. ابوجعفر منصور عبّاسي (م158ق): «جعفربنمحمد، سيد و عالم و بقية الاخيار بنىهاشم و مصداق آيه شريفه: ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتٰابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنٰا مِنْ عِبٰادِنٰا فَمِنْهُمْ ظٰالِمٌ لِنَفْسِهِ وَ مِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ وَ مِنْهُمْ سٰابِقٌ بِالْخَيْرٰاتِ بِإِذْنِ اللّٰهِ ذٰلِكَ هُوَ الْفَضْلُ الْكَبِيرُ (فاطر: 32)، و برگزيده خدا و از سابقين بود» 2.
3. مالكبنانس (م179ق): مدت زمانى كه نزد او در رفت وآمد بودم: « فماكنتُ أراهُ إلّا