54
مقام شافعى
محاذى وجه لطيف كعبه بوده، در جهت شرقى بيتالله و عقب مقام ابراهيم بوده. اين طرف كعبه قبله اهالى ماوراءالنهر و خطا [ختا] و خُتن و اكثر بلاد خراسان است.
مقام حنبلى
در طرف جنوب كعبه كه قدرى به شرق مايل است واقع بوده و قبله سكنه هندوستان است. مقام حنبلى آن قدر نزديك است كه مىتوان گفت متصل به ابنيه بئر زمزم است. در اين عصر، عثمان پاشا والى حجاز كه در تعمير مآثر جليله آن حوالى مباركه مساعى جميله مصروف دارد، آن موقع را عوض كرده و به محاذى ابنيه مقام حنفى آورده. حال فاصله مقام مذكور با ابنيه بئر مذكور بسيار شده است. 1297ه.ق.
مقام مالكى
در جهت غربى كعبه و عقب بيتالله است. مسلمانهاى حبشستان و ممالك غربيّه در نماز به اين جهت متوجّهاند. مقامات اربعه مذكوره همه در خارج مطاف سعادت اتصاف است. براى مؤذنان، محفل جداگانهاى نيست. عموم مؤذنين در محفلى كه در فوق مقام حنفى است و در محفل شافعى كه در بالاى بئر زمزم است ايفاى وظيفه خويش مىنمايند. مؤذنان تا عصر هارون الرشيد در سطح مسجد و در زير تابش آفتاب مىايستادند. مشار اليه به عبدالله بن محمد بن عمر كه امير مكه بود امر نمود كه محفلى را براى مؤذنين ساخته و آنان را مستريح 1 نمايند و بعد زمان براى مؤذنين محافل مذكوره ساخته شده و در آنجاها به ايفاى تكاليف خويش مشغول شدند.