450
اطلاعات در حق صورت فيل و اداره آن
حيوانى كه فيل گفته مى‌شود براى اينكه غير از انسان از هر حيوانى فرق و تميز يابد، به‌خصايص بسيار متّصف شده است. انسان‌هاى ازمنه متقدمه اين حيوان را در غير از محاربه در بعض كارها و خدمات طاقت‌فرسا نيز مستخدم مى‌داشتند، چون فيل مانند صدق و صفا و حلم و ذكا اخلاق و محاسن مقبوله دارد، لهذا بنى‌آدم در هر حال از او استفاده مى‌نمايند. اگرچه مالك حدت و غضب هم هست وليكن چون استعداد زياد دارد، تا يقين نكند كه به دام مخاطره خواهد افتاد اظهار حدت و تهور نمى‌نمايد و چون قوه حافظه او نيز به كمال است، بناءً عليه از هر كسى كه حركت و فعل ناملايمى بيند خود را مجبور به تلافى و اخذ ثار مى‌نمايد، مع‌مافيه از كسى‌كه نيكويى بيند شاكر نعمت او بوده و در حق او ابراز صداقت مى‌كند. هرقدر جثه او بزرگ است چشم‌هاى آن، آن‌قدر كوچك است وليكن مرآت عكس‌نماى حسيات باطنه آن چشم‌هاى كوچك آن حيوان بوده، تملق و تشكر و غضب و تهور او از حركت چشم‌هاى او معلوم مى‌گردد، چون خرطوم فيل در منتها درجه داراى قوت است هر چيز را با خرطوم خود مدافعت مى‌كند، علاوه بر اين در دو طرف دهان خود دو دندان قوى دارد كه از دهان او خارج شده است كه در هنگام ايجاب و لزوم اين دو دندان را در مقام مدافعه و تعرض استعمال مى‌نمايد، گوش‌هاى او پهن و عريض و پاهاى او كلفت و پوست او روى هم ريخته و خرطومى هم دارد كه از دهان او پايين آمده است در اعصار سالفه مردم از