325اصول رفاده در منا اگرچه در اين عصر نيز متروك است ولى از روزى كه از مزدلفه معاودت مىشود، الى نهضت از مكه مكرمه به عساكر پادشاه كه در منا هستند و مخصوصاً به فقرا و محتاجين حجاج ذوىالمنهاج، از طرف امارت جليله مكه مكرمه مقدار كافى گوشت و ارزاق متنوعه تقسيم و توزيع مىشود.
شب دوم عودت از مزدلفه نيز در مقابل خيام شريف مكه و والى شهر بكه (در) شهر آيين بسيار باشكوهى مجرى شده، از خيمههاى محمل شامى و مصرى اجزاى ناريه خارج از عدد احصا مشتعل شده، حجاج را تماشا مىدهند و روز اول عيد فطر از جانب شريف مكه به اعاظم و اعيان و مأمورين دولت، سماطى ترتيب داده مىشود كه توصيف آن سماط خارج از قدرت و امكان است.
در سماط سال 1289 (ه .ق) خود بنده نيز حاضر بودم، سفره بسيار بلند كه سماط گفته مىشود در يك اطاق طولانى گسترده شد، سفره مذكور با اطعمه نفيسه و فواكه نادره لذيذه، كه تدارك آنها ممكن شده بود مزين گرديد. در حالتىكه امير مكه و والى شهر بكه نيز حضور داشتند، مربعاً نشستند. سفره يك قدم و نيم از زمين ارتفاع داشت. تخميناً سى و نه قدم طول و نه قدم عرض داشت، مدعوين سماط بر حسب اصول به اخذ و تناول هر طعامى كه مىخواستند مأذون و مختار بودند و قيام و قُعود به رأى خود آنها گذاشته شده بود. اگرچه اطعام مسافرين تا هنگام عصر امتداد نمود وليكن شريف تا آخر طعام درسرسماط حاضر نبودند، مسافرين وارده گروهگروه اطعام شده پس از آن در حضور امير مكه، يك فنجان قهوه صرف مىنمودند.
چون روزى كه اين سماط مرتب مىشود از اهالى مكه كسى باقى نمىماند كه از اين مهمانى بهرهمند نگردد، لهذا مصرف اين اصول سماط كه از طرف شريف مكه وارد مىشود، تقابل و برابرى مىكند بهمصرف رفادهاى كه در سالهاى سابق در منى داده مىشد، اگرچه لقمهاى از اين اطعمه كه در اينجا تدارك كرده مىشود از حيثيت نفاست مقابل چند ضيافتى است كه در اعصار سابقه داده مىشد، معمافيه خواه سماط ضيافت