153در ذيل آيه « رَبَّنٰا لاٰ تُؤٰاخِذْنٰا إِنْ نَسِينٰا أَوْ أَخْطَأْنٰا » چنين نگاشته است:

مقصود از دعا، اظهار تضرع به درگاه خداوند متعال است، نه درخواست فعل. به همين خاطر در بسيارى از موارد، دعاكننده چيزى را از خداوند مى‌خواهد كه يقين دارد كه او انجام مى‌دهد؛ خواه وى دعا كند، خواه دعا نكند. ¹

ب) گاهى هدف از دعا، به زبان آوردن نعمت‌هاى خداوند است و دعاكننده به پيروى از آيه شريفه « وَ أَمّٰا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ » ؛ «و نعمت‌هاى پروردگارت را بازگو كن». (ضحى:11) نعمت‌هاى خداوند را در قالب دعا به زبان مى‌آورد.

سيوطى و محلّى در ذيل دعاى سوره بقره، به اين سؤال، كه چرا مؤمنان از خداوند مؤاخذه نكردن اعمالى را كه از روى فراموشى و خطا انجام داده‌اند، مى‌خواهند؛ با اينكه مى‌دانند خدا آنان را براى چنين اعمالى مؤاخذه نمى‌كند، چنين پاسخ مى‌دهند: «درخواست عدم مؤاخذه، اعتراف و به زبان آوردن نعمت خداوند است». ²

ج) گاهى هدف از دعا، درخواست پايدار ماندن نعمت‌هاى خداوند است. زمخشرى در ذيل دعاى سوره بقره چنين اظهار مى‌دارد: «انسان مى‌تواند به خاطر پايدار ماندن و توجه به نعمت خداوند، چيزى را كه مى‌داند براى او قبل از دعا حاصل است، از فضل خداوند بخواهد». ³ وى افزون بر اعتراف به نعمت‌ها، درخواست پايدار ماندن نعمت‌ها را انگيزه