56ب) رجوع به نصوصى كه در مورد آيه از طرف علما وارد شده است. ودر مورد سوره شورا مشاهده مىكنيم كه مفسران مىگويند: سوره شورا مكّى است به جز چهار آيه از آن، كه اوّل آنها آيه قُلْ لاٰ أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبىٰ است.
قرطبى مىگويد: سوره شورا بنابر قول حسن وعكرمه وعطا وجابر، مكّى است. وابن عباس وقتاده گفتهاند: به جز چهار آيه آن كه در مدينه نازل شده است كه يكى از آنها قُلْ لاٰ أَسْئَلُكُمْ... مىباشد. 1
ابوحيان از ابنعباس نقل مىكند كه سوره شورا مكّى است، به جز چهار آيه آن از قُلْ لاٰ أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً... تا آخر چهار آيه، كه در مدينه نازل شده است. 2
شوكانى 3 وآلوسى 4 و... نيز همين مطلب را نقل كردهاند.
اين نكته قابل توجّه است كه بدانيم، قرآن كريم به اتفاق دانشمندان بر حسب ترتيب نزول جمعآورى نشده است، ولذا اغلب سورههاى مكّى از آيات مدنى خالى نبوده ونيز اكثر سورههاى مدنى از آيات مكّى خالى نيست. واگر سورهاى را مكّى يا مدنى مىنامند تابع اين است كه اغلب آن سوره داراى چه نوع آيهاى ودر كجا نازل شده است. براى روشن شدن موضوع به نمونههايى اشاره مىكنيم:
الف) سوره عنكبوت مكّى است، مگر ده آيه از اوّلش كه مدنى است. 5