79
نقد و بررسي
از آنچه در بيان انواع توحيد گذشت، توحيد در خالقيت مورد وفاق همگان است و حتى مشركان نيز به آن معتقدند. اما مورد نزاع بين مسلمانان و وهابيان، مسئله توحيد در ربوبيت است كه وهابيان معتقدند كسانى كه به ولى يا نبى متوسل مىشوند، در واقع او را پرستيدهاند؛ زيرا هر نوع خواندن و صدا زدن ولى را به عبادت تعريف مىكنند و مىگويند چون از آنان كمك و حاجت مىخواهند، براى آنان الوهيت قائلاند و تدبير بعض يا كل عالم را به دست آنان مىدانند. سخنان وهابيت در مسئله توحيد، مخالف صريح آيات و رواياتى است كه اقرار به شهادتين را در تحقق توحيد كافى مىدانند؛ همانگونه كه سيره مسلمانان نيز بر همين بوده است.
از ديدگاه قرآن، اعتقاد به تدبير مطلق و مستقل، شرك است و با توحيد ربوبى ناسازگار است. بنابراين اگر كسى معتقد باشد كه انبيا و اوليا با اجازه الهى امرى را عهدهدار شدهاند، منافاتى با توحيد ربوبى ندارد. در صورتى كه وهابيان از اين نكته غافلاند. آيات مختلفى در قرآن كريم وجود دارد كه تدبير غير خداوند را با اذن او مورد تأييد قرار مىدهد كه به برخى از آنها اشاره مىشود: آيه 110 سوره مائده به مأذون بودن حضرت عيسى(عليه السلام) از سوى خداونددر زنده كردن مردگان، خلقت پرنده، شفاى بيماران و... اشاره مىكند. بر اين اساس نه تنها خداوند تصديق مىكند كه عيسى مستقلاً اين امور را انجام نمىدهد، بلكه خود حضرت(عليه السلام) نيز به اين امر اشاره مىكندو قدرت و تصرف خويش را از سوى خدا مىداند. همچنين خداوند در جريان رد عقيده مسيحيت مبنى